برقی‌سازی در دستور کار COP31؛ تلاش ترکیه برای تحول انرژی جهانی تا سال ۲۰۳۵

کنفرانس بین‌المللی تغییرات اقلیمی، COP31، در حالی در شهر آنتالیا ترکیه آغاز می‌شود که تنش‌های ژئوپلیتیک در خاورمیانه، به‌ویژه درگیری‌های اخیر در منطقه، وابستگی شدید جهان به سوخت‌های فسیلی را بیش از پیش نمایان کرده است. ترکیه در این نشست راهبردی، تلاش می‌کند محوریت اصلی گفتگوها را به سمت برقی‌سازی (Electrification) سوق دهد.

پیمان جهانی ۳۵ تا ۳۵؛ گامی به سوی عصر برق

دولت آنکارا با معرفی طرح غیرالزام‌آور «۳۵ تا ۳۵»، هدف‌گذاری کرده است که سهم الکتریسیته در تقاضای جهانی انرژی تا سال ۲۰۳۵ به حداقل ۳۵ درصد برسد. در حال حاضر، طبق آمارهای آژانس بین‌المللی انرژی، برق تنها حدود یک‌پنجم از کل مصرف نهایی انرژی در جهان را شامل می‌شود.

مرات کوروم، رئیس کنفرانس COP31 و وزیر محیط‌زیست ترکیه، با اشاره به بحران‌های انرژی اخیر اظهار داشت:

«بحران انرژی سال جاری به ما شوک وارد کرد؛ اکنون همگان دریافته‌اند که انرژی وارداتی، انرژی تحت کنترل شما نیست. برقی‌سازی راهکار ماست؛ این مسیر از جوامع در برابر نوسانات بازار جهانی محافظت کرده و آلایندگی را کاهش می‌دهد.»

تنش‌های منطقه‌ای و چالش‌های تأمین انرژی

در حالی که جهان به دنبال گذار انرژی است، درگیری‌های نظامی در منطقه و تنش‌های میان ایالات متحده و اسرائیل با ایران، جریان نفت در تنگه هرمز را با اختلال جدی مواجه کرده است. این وضعیت منجر به افزایش قیمت سوخت در بازارهای جهانی و تلاش دولت‌ها برای یافتن منابع جایگزین شده است.

در پاسخ به این ناپایداری‌ها، واکنش‌ها در دو مسیر متفاوت قرار گرفته است:

• تلاش برای افزایش تولید سنتی: برخی کشورها از جمله ایالات متحده بر افزایش تولید نفت، گاز و زغال‌سنگ تأکید دارند.
• توسعه انرژی‌های نو: کشورهایی مانند چین با صادرات تکنولوژی‌های پاک، نقش مهمی در گسترش انرژی‌های تجدیدپذیر ایفا می‌کنند.

انتقاد از رویکرد برقی‌سازی بدون کاهش کربن

با وجود خوش‌بینی‌ها، فعالان محیط‌زیست نسبت به ماهیت این پیمان هشدار می‌دهند. آن‌ها معتقدند که تمرکز صرف بر برقی‌سازی بدون تضمین اینکه این برق از منابع کم‌کربن تأمین شود، می‌تواند منجر به تداوم استفاده از سوخت‌های فسیلی شود.

در نهایت، کنفرانس COP31 در ترکیه باید میان نیاز مبرم به امنیت انرژی در سایه جنگ‌ها و ضرورت گذار به سمت اقتصاد بدون کربن، تعادلی برقرار کند. موفقیت پیمان «۳۵ تا ۳۵» به میزان همکاری جهانی در تغییر ساختار تولید انرژی بستگی دارد.