حقیقت آزمایش نیتروژن مایع؛ ویدئوی سوخت موشک در مدرسه جعلی است

ویدئوی پربازدیدی که با عنوان گمراه‌کننده «آزمایش سوخت موشک در مدرسه» در فضای مجازی دست‌به‌دست می‌شود، در واقع یک واقعه علمی کاملاً متفاوت است که هیچ ارتباطی با احتراق یا سوخت موشک ندارد.

این ویدئو که باعث نگرانی کاربران شده، در واقع ثبت لحظه‌ای از یک آزمایش علمی در سالن همایش کانون پرورش فکری کودکان و نوجوانان است، نه یک محیط آموزشی مدرسه‌ای.

حقیقت ماجرای ویدئوی وایرال در چهارمحال و بختیاری

گزارش‌های منتشر شده که از ریزش سقف یک مدرسه خبر می‌دادند، با واقعیت علمی فاصله داشتند. آنچه در تصاویر مشاهده می‌شود، بخشی از رویداد آموزشی «کافناشو» در شهرکرد است که با هدف آموزش مفاهیم فیزیک و شیمی برگزار شده بود.

در این آزمایش، فرد مسئول با ریختن مقداری نیتروژن مایع درون سطلی از آب جوش، باعث ایجاد یک ابر غلیظ و سفید شده است. این پدیده برخلاف تصور عمومی، یک انفجار یا احتراق نیست.

«هدف از این نمایش‌ها، ایجاد تجربه‌ای متفاوت و جذاب برای کودکان و نوجوانان از دنیای علم بوده است.»

چگونه ابر سفید با نیتروژن مایع ایجاد می‌شود؟

بسیاری از کاربران تصور می‌کنند ابر سفید رنگ مشاهده شده، خودِ گاز نیتروژن است؛ اما در واقعیت، نیتروژن گازی بی‌رنگ و نامرئی است. فرآیند ایجاد این ابر به شرح زیر است:

• نیتروژن مایع در دمای منفی ۱۹۶ درجه سانتی‌گراد قرار دارد.
• تماس این ماده با آب گرم، باعث تبخیر بسیار سریع آن می‌شود.
• سرمای شدید ناشی از این تبخیر، بخار آب موجود در هوا را منجمد کرده و به قطرات ریز تبدیل می‌کند.
• پراکندگی نور توسط این قطرات، توده‌ای سفید شبیه به ابر را پدید می‌آورد.

تفاوت علمی نیتروژن مایع با سوخت موشک

استفاده از اصطلاح سوخت موشک برای این آزمایش، از نظر علمی کاملاً نادرست است. سوخت‌های موشکی (مانند هیدروژن یا متان مایع) با یک اکسیدکننده واکنش شیمیایی داده و انرژی گرمایی عظیمی تولید می‌کنند تا نیروی پیشران ایجاد کنند.

در مقابل، نیتروژن مایع یک ماده اشتعال‌زا نیست و در تماس با آب گرم، صرفاً تغییر حالت می‌دهد. دلیل اصلی آسیب به سقف، افزایش ناگهانی حجم گاز است؛ چرا که هر لیتر نیتروژن مایع پس از تبخیر، حدود ۶۹۴ لیتر حجم اشغال می‌کند که این فشار می‌تواند باعث جابه‌جایی پنل‌های سقف کاذب شود.

نتیجه‌گیری و نکات ایمنی

در نهایت، باید تاکید کرد که آزمایش با نیتروژن مایع اگرچه علمی است، اما نیازمند رعایت پروتکل‌های ایمنی دقیق است. برخورد با این ماده می‌تواند باعث سوختگی سرمایی شدید شود و تبخیر بیش از حد آن در محیط‌های بسته، خطر خفگی ناشی از کاهش اکسیژن را به همراه دارد.