نرخ خرید تضمینی گندم؛ بلاتکلیفی دولت و بحران زیرساخت‌های کشاورزی

بحران در تعیین نرخ خرید تضمینی گندم برای سال زراعی جدید، کشاورزان را در وضعیت بلاتکلیفی قرار داده است؛ در حالی که دولت بر طرح تجاری‌سازی این محصول تأکید دارد، متخصصان هشدار می‌دهند که نبود زیرساخت‌های تولیدی، این اقدام را به تکلیفی غیرممکن برای تولیدکنندگان تبدیل کرده است.

تأخیر در تعیین قیمت و چالش‌های شورای قیمت‌گذاری

با گذشت بیش از سه هفته از وعده‌های مکرر مسئولان وزارت جهاد کشاورزی، هنوز مشخص نیست که نرخ خرید تضمینی گندم برای سال زراعی ۱۴۰۵-۱۴۰۶ چه خواهد بود. عطاالله هاشمی، عضو شورای قیمت‌گذاری محصولات اساسی، ضمن انتقاد از لغو جلسات اخیر، تأکید کرد که عدم حضور مقامات کلیدی اقتصادی در تصمیم‌گیری‌ها، روند تعیین قیمت را مختل کرده است.

به گفته وی، دستور جلسه جدید با هدف تدوین آیین‌نامه تجاری‌سازی گندم تنظیم شده است، اما این موضوع می‌تواند باعث شود که مسئله حیاتی قیمت‌گذاری، در حاشیه قرار گیرد.

تجاری‌سازی گندم؛ تکلیفی فراتر از توان کشاورزان

رئیس بنیاد ملی گندم‌کاران در تحلیل شرایط موجود، معتقد است دولت با طرح «کیفی‌سازی» و «تجاری‌سازی» گندم، انتظاراتی دارد که با واقعیت‌های موجود در مزارع همخوانی ندارد. وی به مشکلات زیر اشاره کرد:

• کمبود نهاده‌ها: عدم دسترسی به کود فسفات و افزایش قیمت اوره و پتاس.
• بحران منابع: کمبود شدید آب و عدم دسترسی به سموم و بذر مناسب.
• موانع ورود به بورس: دشواری ورود کشاورزان خرده‌پا به بازار بورس و ریسک بالای زیان مالی برای آن‌ها.

بحران بذر؛ شکاف میان نیاز و تولید

یکی از جدی‌ترین موانع در مسیر تولید گندم باکیفیت، کمبود شدید بذر اصلاح‌شده است. آمارها نشان می‌دهند که شکاف عمیقی میان نیاز کشور و توان تولید موجود وجود دارد:

علاوه بر بذر، نبود مکانیزاسیون مدرن، قطعی برق و کمبود تجهیزات برداشت نیز از دیگر چالش‌هایی است که مانع از تحقق اهداف تولید گندم کیفی می‌شود.

در نهایت، بدون تعیین شفاف نرخ خرید تضمینی گندم و فراهم کردن الزامات تولیدی مانند کود و بذر، تلاش برای تجاری‌سازی این محصول می‌تواند منجر به آسیب‌های جبران‌ناپذیر به جامعه کشاورزان و امنیت غذایی کشور شود.