گزارش پرداخت الکترونیک: کاهش قدرت خرید واقعی مردم در مهرماه ۱۴۰۵

گزارش‌های جدید از عملکرد شبکه پرداخت الکترونیک نشان می‌دهد که با وجود افزایش اسمی ارزش تراکنش‌ها، قدرت خرید واقعی مردم در مهرماه ۱۴۰۵ با افت مواجه شده است. داده‌های منتشر شده از سوی شبکه شاپرک حاکی از آن است که تورم باعث شده حجم واقعی مبادلات کالا و خدمات نسبت به ماه گذشته کاهش یابد.

تحلیل رشد اسمی و افت حقیقی تراکنش‌های شاپرک

در ماه مهرماه، ارزش ریالی تراکنش‌های انجام شده از مرز ۴ هزار و ۵۸۱ هزار میلیارد تومان عبور کرد. اگرچه این رقم نسبت به ماه شهریور شاهد رشد اسمی یک درصدی بوده است، اما با حذف اثر تورم، رشد حقیقی این شاخص ۳.۲۵ درصد منفی ثبت شده است.

این تضاد میان رشد اسمی و حقیقی، نشان‌دهنده کاهش قدرت خرید شهروندان در پایان تابستان است. در واقع، با وجود اینکه مبالغ جابه‌جا شده بزرگ‌تر به نظر می‌رسند، اما حجم واقعی کالا و خدماتی که در بازار دست‌به‌دست شده، کاهش یافته است.

"رشد اسمی ارزش تراکنش‌ها در مقایسه با سال گذشته ۹۸.۱۶ درصد بوده، اما در مقایسه ماهانه، افت حقیقی نشان از کاهش حجم مبادلات واقعی دارد."

وضعیت نقدینگی و چرخش پول در اقتصاد دیجیتال

بررسی‌ها نشان می‌دهد که اقتصاد ایران به‌شدت به ابزارهای پرداخت الکترونیک وابسته شده است. در مهرماه، ارزش تراکنش‌های شبکه شاپرک معادل ۱۶ درصد از کل نقدینگی کشور بوده است. این در حالی است که سهم پول نقد (اسکناس و سکه) در دست مردم تنها ۱.۸۱ درصد از کل نقدینگی است.

روند تاریخی نشان می‌دهد که تمایل به استفاده از پرداخت‌های دیجیتال با شتاب در حال افزایش است. نسبت تراکنش‌های الکترونیک به کل نقدینگی از حدود ۱۱ درصد در سال‌های گذشته به بیش از ۱۶ درصد در سال جاری رسیده است.

جزئیات ساختار تراکنش‌ها در مهرماه:

• خرید کالا و خدمات: ۹۸.۹۷ درصد از ارزش کل تراکنش‌ها
• تعداد تراکنش‌های کالا و خدمات: ۹۱.۴۹ درصد
• ابزار اصلی پذیرش: کارت‌خوان‌های فروشگاهی با ۹۱ درصد سهم
• پذیرش‌های اینترنتی: ۵ درصد از کل تراکنش‌ها

تفاوت‌های منطقه‌ای در حجم مبادلات الکترونیک

توزیع تراکنش‌ها در استان‌های مختلف ایران، تفاوت‌های معناداری را نشان می‌دهد. استان تهران با ثبت ۱۷.۸ همت مبلغ جابه‌جا شده، همچنان صدرنشین حجم مبادلات کشور قرار دارد.

جمع‌بندی و نتیجه‌گیری

در مجموع، داده‌های مربوط به پرداخت الکترونیک در مهرماه ۱۴۰۵ نشان‌دهنده پارادوکس میان افزایش مبالغ ریالی و کاهش حجم واقعی خرید است. در حالی که زیرساخت‌های دیجیتال و سرعت چرخش پول در شبکه بانکی رو به رشد است، تورم همچنان مانعی جدی در مسیر افزایش قدرت خرید واقعی جامعه محسوب می‌شود.