مدیریت مصرف گاز و برق؛ کلید عبور از تنش‌های انرژی در فصل سرما

مدیریت هوشمندانه مصرف گاز و برق در فصل سرما، کلید اصلی پایداری شبکه انرژی کشور و جلوگیری از بحران‌های تأمین سوخت در نیروگاه‌ها است. مدیرعامل شرکت ملی گاز ایران با تأکید بر نقش حیاتی مشترکان خانگی و تجاری، خواستار همکاری همگانی برای مقابله با تنش‌های احتمالی در فصل سرد شد.

چالش‌های تأمین گاز و نقش بخش خانگی

سعید توکلی، مدیرعامل شرکت ملی گاز ایران، در تحلیل وضعیت فعلی اعلام کرد که بخش خانگی و تجاری مسئول ۸۰ درصد از کل مصرف گاز در زمان اوج مصرف هستند. وی با اشاره به اینکه ۱۱ استان کشور با تنش گازی مواجه‌اند، تأکید کرد که کاهش مصرف در این بخش می‌تواند فشار بر شبکه را به شدت کاهش دهد.

"اگر هر خانوار تنها یک درجه سانتی‌گراد از دمای منزل خود بکاهد، تأثیری معادل کاهش مصرف یک فاز عسلویه در شبکه خواهیم داشت."

بر اساس آمارهای منتشر شده، وضعیت مصرف در استان‌ها با تفاوت‌های ساختاری همراه است. برای مثال، در استان مازندران، بخش خانگی و تجاری ۹۴ درصد از کل مصرف گاز را به خود اختصاص داده است. این موضوع نشان می‌دهد که کوچک‌ترین تغییر در الگوی مصرف این مناطق، تأثیری بنیادین بر کل شبکه خواهد داشت.

الگوهای مصرف و بازدارندگی تعرفه‌ها

در راستای اجرای سیاست‌های عدالت‌محور، سیستم تعرفه‌ای گاز به گونه‌ای طراحی شده که مصرف‌کنندگان پرمصرف با هزینه‌های سنگین روبرو شوند. طبق آخرین گزارش‌ها، وضعیت مشترکان به شرح زیر است:

نکته قابل توجه این است که تنها ۱.۳۳ درصد از مشترکان در پله چهارم قرار دارند، اما این گروه مسئول مصرف نزدیک به ۶ درصد از کل گاز کشور هستند. به همین دلیل، تعرفه این بخش امسال بر مبنای قیمت صادراتی محاسبه می‌شود تا رفتارهای مصرفی اصلاح گردد.

نوسازی نیروگاه‌ها و مدیریت مصرف برق

در کنار حوزه گاز، مدیریت مصرف برق نیز از اهمیت بالایی برخوردار است. عظیم اعتمادی، مدیرعامل شرکت مادر تخصصی تولید نیروی برق حرارتی، ضمن اشاره به فعالیت ۱۵۰ نیروگاه کشور، بر ضرورت نوسازی واحدهای فرسوده تأکید کرد. وی افزود که تبدیل نیروگاه‌های گازی به سیکل ترکیبی منجر به صرفه‌جویی ۱.۲ میلیون مترمکعبی گاز در سال شده است.

برنامه‌های توسعه‌ای شامل موارد زیر در دستور کار قرار دارد:

• ارتقای راندمان نیروگاه ری از ۲۰ درصد به حدود ۶۰ درصد با استفاده از توربین‌های ملی.
• بهره‌برداری از نخستین نیروگاه زمین‌گرمایی در مشگین‌شهر.
• اجرای طرح‌های نوسازی در نیروگاه طرشت تهران.

نتیجه‌گیری: هم‌افزایی برای زمستانی گرم

در نهایت، عبور از چالش‌های ناترازی گاز و برق، نیازمند همکاری دوطرفه میان تولیدکنندگان و مصرف‌کنندگان است. با رعایت دمای استاندارد ۱۸ تا ۲۱ درجه در ادارات و کاهش هوشمندانه مصرف در خانه‌ها، می‌توان از بحران‌های تأمین انرژی جلوگیری کرد و زمستانی پایدار و بدون خاموشی را برای تمامی شهروندان رقم زد.