مصرف برق در ایران؛ 25 درصد مشترکان نیمی از انرژی کشور را مصرف می‌کنند

تراکم مصرف برق توسط گروه محدودی از مشترکان، چالش اصلی شبکه توزیع انرژی در کشور است. بر اساس داده‌های رسمی، تنها یک‌چهارم مشترکان برق، بیش از نیمی از کل انرژی تولیدی کشور را به مصرف می‌رسانند که این موضوع پیامدهای اقتصادی و فنی جدی به همراه دارد.

چالش ناترازی و عدم همخوانی مصرف با تولید ناخالص داخلی

سخنگوی صنعت برق با اشاره به وضعیت فعلی انرژی، تأکید کرد که رشد مستمر مصرف برق در دهه اخیر، با روندهای اقتصادی کشور همخوانی ندارد. او خاطرنشان کرد که اگر این افزایش مصرف منجر به رشد تولید ناخالص داخلی می‌شد، می‌توانست در خدمت اقتصاد ارزیابی شود، اما در حال حاضر این روند تنها به تشدید ناترازی و افزایش فاصله میان تقاضا و ظرفیت تولید دامن می‌زند.

"رشد سالانه 4 درصدی مصرف برق در ده سال اخیر، نمود متناسبی در شاخص‌های کلان اقتصادی کشور نداشته است."

تحلیل ساختار مصرف و دسته‌بندی مشترکان

نظام تعرفه‌گذاری کشور، مشترکان را بر اساس میزان مصرف در پنج اقلیم مختلف دسته‌بندی می‌کند. طبق این ساختار، مشترکان در چهار گروه اصلی قرار می‌گیرند:

• مصرف در محدوده الگوی تعیین‌شده
• مصرف تا یک‌ونیم برابر الگو
• مصرف تا دو‌ونیم برابر الگو
• مصرف بیش از دو‌ونیم برابر الگو (گروه پرمصرف)

نکته حائز اهمیت این است که در حالی که 75 درصد مشترکان در محدوده الگوی مصرف هستند، تنها 25 درصد پرمصرف، مسئولیت بیش از 50 درصد کل مصرف کشور را بر عهده دارند.

سازوکار حذف یارانه برای مشترکان پرمصرف

برای مدیریت بهتر مصرف، قانون‌گذار سیاست‌های سخت‌گیرانه‌ای را برای گروه‌های خارج از الگو در نظر گرفته است. هدف از این اقدامات، نزدیک کردن قیمت تمام‌شده به قیمت واقعی برق است.

این رویکرد باعث می‌شود که مشترکانی که با مصرف بی‌رویه، ناترازی شبکه را تشدید می‌کنند، هزینه‌های بیشتری را نیز متحمل شوند.

نتیجه‌گیری

با توجه به کاهش نیاز مصرف در اوج تقاضا از 80 به 75 هزار مگاوات در سال جاری، نشان می‌دهد که مدیریت پیک مصرف با کنترل مصرف پرمصرفان امکان‌پذیر است. کنترل مصرف برق و کاهش وابستگی به یارانه‌های سنگین، کلید اصلی پایداری شبکه انرژی در آینده نزدیک خواهد بود.