بیماری طاعون در حیات وحش ایران؛ شناسایی باکتری در جوندگان بدون ابتلای انسانی

رئیس انستیتو پاستور ایران با تأکید بر نبود موارد ابتلای انسانی، اعلام کرد که باکتری عامل بیماری طاعون در جمعیت برخی جوندگان حیات وحش مناطق غربی و شمال غربی کشور شناسایی شده است، اما این موضوع دلیلی برای نگرانی عمومی نیست.

وضعیت پایش باکتری طاعون در حیات وحش

احسان مصطفوی، رئیس انستیتو پاستور ایران، در بررسی آخرین وضعیت سلامت محیط‌زیست اظهار داشت که بیماری طاعون یک بیماری مشترک میان انسان و حیوان است. بر اساس یافته‌های اخیر، گردش این باکتری در میان گونه‌های جوندگان و خرگوش‌سانان در برخی مناطق مرزی و شمال غربی ایران مشاهده شده است.

این مرکز با حمایت وزارت بهداشت، برنامه‌های پایش دوره‌ای را برای شناسایی کانون‌های آلودگی در حیات وحش اجرا می‌کند. هدف از این اقدامات، پیشگیری از انتقال احتمالی باکتری به جمعیت انسانی و ایجاد سیستم هشدار زودهنگام برای ساکنان مناطق در معرض خطر است.

آمادگی آزمایشگاه‌های مرجع و تشخیص موارد مشکوک

انستیتو پاستور به عنوان آزمایشگاه مرجع کشوری، ظرفیت‌های لازم برای بررسی نمونه‌های مشکوک را داراست. مصطفوی خاطرنشان کرد که تیم‌های تحقیقاتی اخیراً در مناطق غربی کشور عملیات بررسی را انجام داده‌اند تا از سلامت زیست‌محیطی اطمینان حاصل شود.

"در سال‌های اخیر، هیچ مورد قطعی ابتلای انسانی به بیماری طاعون در کشور ثبت نشده و تمامی نمونه‌های ارجاعی، موارد مشکوک بوده‌اند که تأیید نشده‌اند."

چرخه انتقال و راهکارهای مقابله با بیماری

بر اساس گزارش‌های علمی، انتقال بیماری طاعون معمولاً از طریق کک‌ها که روی جوندگان زندگی می‌کنند، به انسان سرایت می‌کند. با توجه به گزارش‌های منطقه‌ای از کشورهای همسایه مانند افغانستان و عربستان، هوشیاری در پایش‌های مرزی اهمیت ویژه‌ای دارد.

نکات کلیدی برای نظام سلامت و مردم:

• آموزش پزشکان: ارتقای دانش کادر درمان برای شناسایی و نمونه‌گیری صحیح.
• درمان موثر: برخلاف دوران تاریخی، امروزه آنتی‌بیوتیک‌های لازم برای درمان سریع در دسترس هستند.
• پایش حیات وحش: تداوم نظارت بر مخازن طبیعی باکتری.

در نهایت، اگرچه حضور باکتری در حیات وحش یک واقعیت زیست‌محیطی است، اما با وجود سیستم‌های تشخیصی پیشرفته و درمان‌های موثر، کنترل این بیماری و جلوگیری از انتقال آن به انسان در دستور کار نهادهای سلامت قرار دارد.