بحران در بخش معدن؛ رشد ۱۳ درصدی با چالش کمبود سوخت و مواد ناریه

بخش معدن در برنامه هفتم توسعه با هدف‌گذاری بلندپروازانه رشد ۱۳ درصدی روبرو است، اما بحران‌های تامین انرژی و مواد اولیه، تحقق این رقم را با تردیدی جدی مواجه کرده است.

چالش‌های پیش روی رشد بخش معدن

بر اساس تحلیل‌های کارشناسی، دستیابی به نرخ رشد ۱۳ درصدی در شرایط فعلی بسیار دشوار است. در بهترین سناریو، اگر این بخش بتواند روند رشد سال‌های گذشته یعنی بین ۳ تا ۵ درصد را حفظ کند، عملکردی مثبت تلقی خواهد شد.

دبیر انجمن زغال‌سنگ ایران معتقد است آمارهای رسمی مبنی بر رشد یک درصدی در نیمه نخست سال، با احتیاط باید بررسی شوند؛ چرا که با توجه به افت کل اقتصاد، احتمال وقوع رشد منفی در بخش معدن نیز وجود دارد.

بحران تامین مواد ناریه و انرژی

یکی از گلوگاه‌های اصلی فعالیت‌های معدنی، محدودیت شدید در تامین مواد ناریه است. در نیمه نخست سال جاری، تامین این مواد تنها به ۱۰ تا ۱۵ درصد نیاز معادن رسیده بود که اگرچه اکنون به ۵۰ درصد افزایش یافته، اما همچنان برای فعالیت با ظرفیت کامل کافی نیست.

علاوه بر این، وضعیت سوخت و انرژی نیز بسیار بحرانی است. افزایش ناگهانی قیمت سوخت، هزینه‌های تمام‌شده تولید را به شدت افزایش داده است. وضعیت قیمت سوخت در معادن به شرح زیر است:

نکته: این نرخ‌ها در مقایسه با قیمت ۳۰۰ تومانی در اواخر سال گذشته، نشان‌دهنده افزایش ۳۰ برابری هزینه‌هاست.

تاب‌آوری اشتغال در صنعت معدن

با وجود تمامی این فشارها، بخش معدن نسبت به سایر حوزه‌های اقتصادی مقاومت بیشتری در حفظ نیروی کار نشان داده است. گزارش‌ها حاکی از آن است که برخلاف بسیاری از صنایع، در حوزه معادن زغال‌سنگ و سایر بخش‌ها، موج گسترده‌ای از تعدیل نیرو مشاهده نشده و حتی در برخی مجموعه‌ها، تعداد کارکنان افزایش یافته است.

در نهایت، ترکیب کمبود مواد اولیه، افزایش شدید هزینه‌های انرژی و محدودیت‌های تامین سوخت، مسیر دستیابی به اهداف برنامه هفتم را برای معدن بسیار ناهموار ساخته است.