سایه جنگ و تحولات سیاسی آمریکا بر معاملات بزرگ خاورمیانه

سایه تنش‌های نظامی و تغییرات سیاسی در واشنگتن، بر فضای معاملات بزرگ اقتصادی در منطقه خلیج فارس سنگینی می‌کند و باعث شده است که سرمایه‌گذاران پس از سال پررونق ۲۰۲۵، رویکردی محتاطانه در پیش بگیرند. این تغییر فضا، فرآیند ادغام و تملیک شرکت‌ها را با چالش‌های جدیدی روبرو کرده است.

رکود بی‌سابقه در معاملات ادغام و تملیک منطقه

بر اساس آمارهای منتشر شده، ارزش معاملات در حوزه ادغام و تملیک در منطقه خلیج فارس طی سه ماهه سوم سال جاری به حدود ۵ میلیارد دلار کاهش یافته است. این رقم در مقایسه با ۶۹ میلیارد دلار ثبت شده در مدت مشابه سال گذشته، نشان‌دهنده یک سقوط چشمگیر است.

گزارش‌ها حاکی از آن است که این روند نزولی در سه ماهه چهارم حتی عمیق‌تر شده و ارزش معاملات نسبت به سال قبل، بیش از ۹۰ درصد افت داشته است. با این حال، حجم کل معاملات همچنان بالاتر از میانگین پنج‌ساله قرار دارد که نشان‌دهنده بازگشت به حالت تعادل پس از سال استثنایی ۲۰۲۵ است.

تأثیر سیاست‌های واشنگتن و تنش‌های منطقه‌ای

تحولات سیاسی در ایالات متحده، به‌ویژه آرایش جدید قدرت در کنگره، احتمال اعمال نظارت‌های سخت‌گیرانه‌تر بر جریان سرمایه را افزایش داده است. این موضوع به‌ویژه برای قراردادهای استراتژیک در حوزه‌هایی مانند هوش مصنوعی و مراکز داده بسیار حساس است.

مدیران شرکت‌ها برای ارزیابی دقیق اثرات بحران بر کسب‌وکار خود، برنامه‌های خرید و واگذاری سهام را به تعویق انداخته‌اند و فرآیند نهایی کردن قراردادها بسیار طولانی‌تر شده است.

از سوی دیگر، تداوم درگیری‌ها در منطقه باعث شده است تا دولت‌های خلیج فارس میلیاردها دلار را صرف توسعه زیرساخت‌هایی کنند که هدف آن‌ها تقویت اقتصاد داخلی و کاهش وابستگی به مسیرهای سنتی مانند تنگه هرمز است.

پویایی صندوق‌های ثروت ملی در بحران

علیرغم رکود در بازار عرضه‌های اولیه سهام، صندوق‌های ثروت ملی منطقه همچنان به فعالیت خود ادامه می‌دهند. این نهادها با تمرکز بر بخش‌های پربازده، در حال بازتعریف نقش خود در اقتصاد جهانی هستند:

• عربستان سعودی: تمرکز بر حوزه‌های لجستیک و هوش مصنوعی با دارایی ۹۰۵ میلیارد دلاری.
• ابوظبی: مشارکت در تامین مالی پروژه‌های بین‌المللی و خصوصی‌سازی غول‌های محلی.
• کویت: ثبت بزرگ‌ترین سرمایه‌گذاری مستقیم خارجی تاریخ خود در قالب مشارکت‌های زیرساختی.

پیش‌بینی می‌شود که صندوق‌های خاورمیانه و شمال آفریقا در سال ۲۰۲۶ حدود ۱۳۶ میلیارد دلار سرمایه به بازارهای جهانی تزریق کنند که می‌تواند دومین رکورد تاریخی از نظر تعداد معاملات را رقم بزند.

در نهایت، اگرچه سایه جنگ و ابهام سیاسی بر معاملات خاورمیانه سنگینی می‌کند، اما پایداری صندوق‌های ثروت ملی و تغییر استراتژی به سمت فناوری‌های نوین، نشان از تلاش این منطقه برای حفظ جایگاه خود در زنجیره ارزش جهانی دارد.