قیمت نفت؛ چرا حملات به نفتکش‌ها باعث جهش قیمت‌ها نمی‌شود؟

در حالی که تنش‌های دریایی در منطقه خاورمیانه به اوج خود رسیده است، قیمت نفت با وجود حملات متعدد به نفتکش‌ها، همچنان تحت تأثیر عوامل عرضه و تقاضا قرار دارد و بازار به جای واکنش به حوادث، به دنبال نشانه‌هایی از اختلال در زنجیره تأمین است.

پارادوکس امنیت و قیمت در بازار نفت

تضاد عجیبی میان واقعیت‌های میدانی و نمودارهای قیمتی مشاهده می‌شود. با وجود اینکه در ماه اکتبر ۳۷ کشتی هدف حمله قرار گرفته‌اند، اما قیمت نفت جهش چشمگیری را تجربه نکرده است. تحلیلگران معتقدند بازار بین دو مفهوم «حادثه» و «اختلال» تمایز قائل می‌شود؛ سوختن یک کشتی به تنهایی عرضه جهانی را کاهش نمی‌دهد، مگر آنکه تردد گسترده در مسیرهای استراتژیک متوقف شود.

در حال حاضر، قیمت نفت برنت در محدوده ۹۳ دلار در هر بشکه نوسان می‌کند که اگرچه یک بهبود جزئی پس از کف قیمتی ۱۰ هفته‌ای محسوب می‌شود، اما همچنان نسبت به اوج قیمت‌ها در اواخر اکتبر، بیش از ۲۰ درصد فاصله دارد.

سه عامل مهارکننده روند صعودی

چرا با وجود ناآرامی در تنگه هرمز و سواحل عمان، قیمت نفت به سمت بالا نمی‌رود؟ سه نیروی اصلی در حال فشار برای حفظ روند نزولی هستند:

• تداوم جریان عرضه: با وجود حملات، بخش بزرگی از نفت خاورمیانه همچنان قادر به رسیدن به مقصد است.
• ذخایر بالای آمریکا: گزارش موسسه نفت آمریکا (API) از افزایش ۹ میلیون بشکه‌ای ذخایر نفت خام، فشار فروش را تقویت کرده است.
• عدم افزایش حق‌بیمه: حملات فعلی هنوز منجر به افزایش گسترده هزینه‌های بیمه یا توقف کامل تردد نشده‌اند.

یارانه پنهان تولیدکنندگان برای عبور از بحران

یکی از ابعاد کمتر دیده شده، نقش تولیدکنندگان منطقه در حفظ ثبات بازار است. امارات و عربستان با ارائه تخفیف‌های تجاری و تسهیلات حمل، هزینه‌های ناشی از ریسک و افزایش نرخ بیمه را خودشان جذب می‌کنند. این اقدام باعث می‌شود مصرف‌کننده جهانی قیمت نفت ارزان‌تری را مشاهده کند، در حالی که هزینه واقعی امنیت در زنجیره تأمین پرداخت می‌شود.

بازار نفت به شدت به حادثه حساس نیست، بلکه به شدت به اختلال در عرضه حساس است.

سناریوهای آینده بازار انرژی

آینده قیمت‌گذاری نفت به سه مسیر اصلی بستگی دارد:

در نهایت، اگرچه صلح سیاسی می‌تواند شرایط را عادی کند، اما پاک‌سازی مین‌ها و بازگشت اعتماد صاحبان کشتی، پیش‌شرط‌های فنی و ضروری برای بازگشت کامل ترافیک دریایی هستند.

نتیجه‌گیری: بازار نفت در حال حاضر ریسک‌های ژئوپلیتیک را در قیمت خود لحاظ نکرده و بیشتر بر پایه مازاد عرضه و وضعیت ذخایر جهانی حرکت می‌کند؛ با این حال، هرگونه اختلال واقعی در تردد کشتی‌ها می‌تواند معادلات را به سرعت تغییر دهد.