انتقال صنایع آلاینده از تهران و البرز؛ راهکار مقابله با بحران آب و جمعیت

برنامه جدید بازنگری در طرح مجموعه شهری تهران و البرز بر محوریت تمرکززدایی از صنایع آلاینده و مدیریت بحران منابع آب استوار است. طبق این طرح، هدف اصلی ساماندهی فعالیت‌های اقتصادی و انتقال واحدهای کم‌بازده و پرمصرف به مناطق تعیین‌شده در اسناد آمایش سرزمین است تا فشار بر زیرساخت‌های پایتخت کاهش یابد.

پالایش ساختار صنعتی و سیاست تمرکززدایی

سحر ندایی طوسی، مدیر پروژه بازنگری طرح مجموعه شهری، تأکید کرد که تمرکززدایی به معنای توقف توسعه نیست، بلکه به دنبال بازتوزیع هوشمندانه فعالیت‌ها است. در این راستا، صنایع آلاینده، آب‌بر و انرژی‌بر باید از محدوده تهران و البرز خارج شده و به مناطقی مانند سواحل مکران یا سایر نقاط مستعد منتقل شوند.

بخش بزرگی از ظرفیت‌های موجود در شهرک‌های صنعتی فعلی هنوز فعال نشده‌اند. آمارها نشان می‌دهند که از مجموع قراردادهای منعقد شده در شهرک‌های صنعتی، تنها حدود ۶۰ درصد به مرحله بهره‌برداری رسیده‌اند. بنابراین، اولویت نخست، تکمیل ظرفیت‌های موجود پیش از ایجاد زیرساخت‌های جدید است.

بحران منابع آب و چالش رشد جمعیت

یکی از جدی‌ترین نگرانی‌ها در این طرح، عدم تناسب میان رشد جمعیت و منابع آبی موجود است. پیش‌بینی‌ها نشان می‌دهد که در افق سال ۱۴۲۰، جمعیت تهران و البرز به حدود ۲۲ میلیون نفر خواهد رسید که این رقم با ظرفیت‌های زیستی منطقه در تضاد است.

با توجه به اینکه جمعیت پیش‌بینی‌شده ۲۲ میلیون نفر است، حتی در ایده‌آل‌ترین حالت نیز با کمبود منابع مواجه خواهیم بود. این موضوع، تمرکززدایی جمعیتی را به یک ضرورت زیستی و امنیتی تبدیل کرده است.

تحول به سمت اقتصاد دانش‌بنیان

در سیاست جدید، مجموعه شهری تهران و البرز باید از صنایع سنتی مانند تولیدات پلاستیکی و فلزی که ارزش افزوده کم و آلودگی بالایی دارند، فاصله گرفته و به سمت فعالیت‌های دانش‌بنیان و خدمات برتر حرکت کند. این تغییر رویکرد، جایگاه ملی و بین‌المللی منطقه پایتختی را تقویت خواهد کرد.

"هدف از این مصوبه، جلوگیری از بارگذاری‌های نامتناسب بر ظرفیت‌های زیستی و محیط‌زیستی منطقه است تا امکان ایفای نقش‌های برتر اقتصادی فراهم شود."

در نهایت، تحقق موفقیت‌آمیز طرح بازنگری تهران و البرز مستلزم هماهنگی دقیق میان دستگاه‌های اجرایی و اجرای سیاست‌های تشویقی برای انتقال صنایع به مناطق مستعد است. این مسیر، تنها راه مقابله با بحران‌های زیست‌محیطی و کمبود منابع در آینده‌ای نزدیک خواهد بود.