مذاکرات صلح ابوظبی؛ چالش امنیت اروپا و بن‌بست مرزهای دونباس

مذاکرات جاری در ابوظبی با ورود موضوع امنیت بلندمدت اروپا و بررسی راهکارهای حل اختلافات ارضی در منطقه دونباس، وارد مرحله حساس و جدیدی شده است. تلاش‌های دیپلماتیک ایالات متحده برای ایجاد یک چارچوب امنیتی پایدار، با چالش‌های جدی از سوی مسکو و کی‌یف و همچنین عدم اجماع در میان متحدان اروپایی روبه‌رو شده است.

🛡️ معماری جدید امنیت اروپا در پیشنهاد واشنگتن

تیم مذاکره‌کننده آمریکا با هدف پیشگیری از تکرار بحران‌های گذشته، طرحی را برای بازسازی ساختار امنیتی قاره اروپا ارائه کرده است. جرد کوشنر، از اعضای کلیدی این تیم، بر پنج محور اصلی برای این توافق تأکید دارد:

• مشورت‌های امنیتی مستمر میان بازیگران اصلی
• ایجاد کانال‌های ارتباطی قابل‌اعتماد در زمان بحران‌های احتمالی
• افزایش سطح شفافیت نظامی برای کاهش سوءتفاهم‌ها
• اقدامات متقابل جهت کاهش خطر تشدید تنش‌ها
• تدوین سازوکاری بلندمدت برای تضمین ثبات و امنیت

با این حال، تأکید واشنگتن بر حفظ نقش محوری ناتو در این ساختار، با مخالفت قاطع روسیه روبرو شده است. مسکو همواره خواستار بازنگری در ساختار امنیتی اروپا بوده و معتقد است نگرانی‌های امنیتی این کشور باید در اولویت قرار گیرد.

🇪🇺 چالش اتحاد اروپا و نقش بازیگران قاره

یکی از بزرگترین موانع در مسیر دستیابی به توافق، فقدان یک موضع واحد در میان کشورهای اروپایی است. در حالی که نمایندگان اروپا در نشست ابوظبی حضور داشتند، اما روسیه اجازه مشارکت مستقیم آن‌ها را در نشست اصلی نداد.

«ارائه تصویری پراکنده و ناهماهنگ از اروپا، تنها به سود طرف‌هایی است که خواهان ادامه جنگ هستند.» — جورجیا ملونی، نخست‌وزیر ایتالیا

اختلافات عمیق میان دیدگاه‌های سخت‌گیرانه برخی رهبران اروپایی و رویکردهای منعطف‌تر دیگر، توانایی اروپا برای تأثیرگذاری بر طرف‌های درگیر را کاهش داده است. احتمال شکل‌گیری گروه «ای۳» (آلمان، فرانسه و بریتانیا) مطرح است، اما این ائتلاف نیز تضمینی برای پذیرش تمام اعضای اتحادیه اروپا نخواهد بود.

🗺️ بن‌بست در پرونده دونباس و مرزهای جدید

در بحث اختلافات ارضی، موضوع کنترل منطقه دونباس همچنان یک گره کور است. روسیه بر کنترل کامل این منطقه تأکید دارد، در حالی که اوکراین هرگونه عقب‌نشینی را از نظر سیاسی و نظامی غیرقابل قبول می‌داند.

پیشنهاد تیم آمریکایی برای حل این معضل، بازترسیم مرزهای اداری است؛ به این صورت که بخش‌هایی از اراضی تحت کنترل اوکراین که روسیه مدعی مالکیت آن‌ها نیست، به استان‌های مجاور منتقل شود. با این حال، منابع اوکراینی اعلام کرده‌اند که کی‌یف هیچ‌گونه امتیازی در مورد اراضی اشغالی توسط روسیه در نظر نخواهد گرفت.

در نهایت، مذاکرات ابوظبی نشان داد که اگرچه ایالات متحده تلاش می‌کند موضوع امنیت بلندمدت اروپا را با اختلافات میدانی ترکیب کند، اما نبود اعتماد متقابل و تضاد منافع بنیادین میان مسکو، کی‌یف و واشنگتن، مسیر رسیدن به یک صلح پایدار را همچنان بسیار دشوار می‌سازد.