کاهش نرخ باروری کشور به ۱.۳۴؛ هشدار سقوط جمعیت ایران در آینده نزدیک

بحران کاهش نرخ باروری در ایران به مرحله‌ای حساس رسیده است که پیش‌بینی می‌شود در صورت تداوم روند فعلی، جمعیت کشور طی هفت دهه آینده با سقوط شدیدی مواجه شود. دبیر ستاد ملی جمعیت با ارائه آمارهای نگران‌کننده، بر ضرورت مداخلات فوری اقتصادی و اجتماعی تأکید کرد.

هشدار درباره سقوط جمعیتی و سناریوهای آینده

مرضیه وحید دستجردی، دبیر ستاد ملی جمعیت، در جریان بیست‌وچهارمین همایش بین‌المللی انجمن علمی باروری، اعلام کرد که شاخص باروری کلی در سال ۱۴۰۴ به عدد ۱.۳۴ تنزل یافته است. این در حالی است که در دهه شصت شمسی، میانگین فرزندآوری هر زن بین ۶ تا ۷ فرزند بود.

بر اساس تحلیل‌های ارائه شده، تداوم این وضعیت می‌تواند منجر به موارد زیر شود:

• کاهش جمعیت ایران به ۳۱ میلیون نفر در ۷۵ سال آینده.
• افزایش سهم جمعیت سالمند به ۳۲ درصد تا سال ۱۴۳۰.
• افزایش هزینه‌های مراقبتی و کمبود نیروی کار جوان.

عوامل اصلی کاهش فرزندآوری در جامعه

تحلیل‌ها نشان می‌دهد که بیش از ۷۵ درصد از دلایل کاهش موالید، ریشه در توسعه‌نیافتگی اقتصادی متناسب با سطح تحصیلات دارد. از جمله موانع کلیدی می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:

همچنین آمارها حاکی از آن است که حدود ۱۴ میلیون فرد مجرد در سن باروری در کشور حضور دارند که نیازمند سیاست‌های حمایتی ویژه هستند.

اقدامات حمایتی و طرح کارت امید مادر

دولت برای مقابله با این بحران، طرح کارت امید مادر را از ابتدای سال ۱۴۰۵ با اعتباری بالغ بر ۵۰ هزار میلیارد تومان اجرایی کرده است. طبق این طرح، ماهانه مبلغ ۲ میلیون تومان به مدت دو سال برای حمایت از هزینه‌های اولیه کودک به حساب مادران واریز خواهد شد.

علاوه بر این، پیشنهاداتی نظیر پوشش کامل هزینه‌های درمان ناباروری توسط بیمه‌ها و ادغام غربالگری‌های مربوطه در شبکه بهداشت، از دیگر راهکارهای در دستور کار قرار گرفته است.

نتیجه‌گیری

مقابله با بحران کاهش نرخ باروری تنها با مشوق‌های مالی امکان‌پذیر نیست؛ بلکه ایجاد امید اجتماعی و بهبود رونق اقتصادی، پیش‌شرط اصلی برای بازگشت به سطح جایگزینی جمعیت و حفظ پویایی جامعه ایران خواهد بود.