اختلال نادر در مغز؛ مردی چشم‌های گربه‌اش را روی صورت انسان‌ها می‌بیند

دانشمندان در یک مطالعه علمی خیره‌کننده، با موردی مواجه شده‌اند که مرزهای درک ما از پردازش چهره در مغز انسان را جابه‌جا می‌کند. یک مرد ۲۸ ساله که تحت جراحی مغز قرار گرفته بود، اکنون با پدیده‌ای عجیب زندگی می‌کند که در آن ویژگی‌های چهره حیوانات با صورت انسان‌ها ترکیب می‌شود.

اختلال نادر PMO و جابه‌جایی ویژگی‌های چهره

این بیمار که در گزارش‌های علمی با نام مستعار «کارل» شناخته می‌شود، دچار اختلالی به نام Prosopometamorphopsia یا PMO شده است. در این وضعیت، فرد اجزای صورت را به شکلی تحریف‌شده، کشیده یا جابه‌جا مشاهده می‌کند. مورد کارل از این جهت منحصربه‌فرد است که او چشم‌های گربه‌اش را روی صورت انسان‌ها می‌بیند.

پژوهشگران کالج دارتموث اعلام کرده‌اند که این تجربه بصری می‌تواند اطلاعات بنیادینی درباره نحوه عملکرد شبکه‌های عصبی مسئول تشخیص چهره در اختیار دانشمندان قرار دهد. تاکنون تنها حدود ۷۵ مورد از این اختلال در منابع پزشکی جهان ثبت شده است.

از جراحی ناهنجاری شریانی تا اختلال بینایی

علت بروز این وضعیت به جراحی انجام شده بر روی یک ناهنجاری شریانی-وریدی (AVM) بازمی‌گردد. طی این عمل، بخشی از لوب گیجگاهی راست مغز برداشته شد که منجر به بروز دو عارضه شد:

• پالینوپسیا (Palinopsia): باقی ماندن تصاویر یا اشیاء در میدان دید پس از ناپدید شدن آن‌ها.
• تحریف چهره: جابه‌جایی ویژگی‌های ذخیره‌شده در حافظه بر روی چهره‌های جدید.

برد دوشن، استاد علوم مغز، توضیح می‌دهد که مغز در حالت عادی چهره‌ها را به اجزا تقسیم کرده و با الگوهای حافظه تطبیق می‌دهد؛ اما در مورد کارل، این فرآیند تطبیق دچار خطا شده و ویژگی‌های گربه‌اش را بر روی دیگران بازپخش می‌کند.

استفاده از هوش مصنوعی در مستندسازی پزشکی

یکی از جنبه‌های نوآورانه این تحقیق، به‌کارگیری فناوری‌های نوین برای درک بهتر تجربه بیمار بود. محققان به جای تکیه صرف بر توصیفات شفاهی، از مدل‌های پیشرفته هوش مصنوعی استفاده کردند تا تصاویر واقعی آنچه بیمار می‌بیند را بازسازی کنند.

«اکنون می‌توانیم تصاویری تقریباً فوتورئالیستی بسازیم که بسیار دقیق‌تر نشان می‌دهند فرد واقعاً چه می‌بیند؛ روشی که بسیار فراتر از طراحی‌های دستی سنتی است.»

این رویکرد جدید می‌تواند در آینده به یک استاندارد جهانی برای مطالعه و تشخیص دقیق‌تر اختلالات عصبی و بینایی تبدیل شود.

این مطالعه بار دیگر نشان داد که مغز انسان همچنان یکی از بزرگترین معماهای جهان است و آسیب‌های کوچک عصبی می‌توانند واقعیت‌های ادراکی ما را به شکلی کاملاً غیرمنتظره تغییر دهند.