ناترازی گاز در زمستان پیش رو؛ احتمال تنش در ۱۱ استان و خطر افت فشار

برآوردها از احتمال بروز چالش‌های جدی در شبکه انرژی کشور خبر می‌دهند؛ ناترازی گاز در فصل سرمای پیش رو می‌تواند به رقم بی‌سابقه ۴۳۰ میلیون مترمکعب برسد که مدیریت مصرف را به یک ضرورت حیاتی برای حفظ پایداری شبکه تبدیل می‌کند.

چالش ناترازی گاز در زمستان پیش رو

با نزدیک شدن به ماه‌های سرد سال، فشار بر شبکه انتقال و توزیع گاز افزایش می‌یابد. بر اساس داده‌های رسمی، ترکیب ناترازی سال‌های گذشته با کاهش ظرفیت تولید ناشی از آسیب به برخی تأسیسات پالایشگاهی، وضعیت را پیچیده کرده است. حدود ۱۳۰ میلیون مترمکعب از توان تولیدی کشور در پی آسیب‌های اخیر از مدار خارج شده و هنوز احیا نشده است.

در حالی که ناترازی در دوره‌های اوج مصرف معمولاً بین ۲۵۰ تا ۳۰۰ میلیون مترمکعب برآورد می‌شد، اکنون پیش‌بینی می‌شود این رقم با احتساب ظرفیت‌های از دست رفته، به حدود ۴۳۰ میلیون مترمکعب افزایش یابد. این وضعیت می‌تواند ۱۱ استان کشور را با تنش‌های جدی مواجه کند.

مناطق آسیب‌پذیر و احتمال افت فشار شبکه

موقعیت جغرافیایی شهرها در شبکه گازرسانی، نقش تعیین‌کننده‌ای در میزان پایداری مصرف دارد. استان‌های شمالی که در انتهای شبکه قرار دارند، بیش از سایر مناطق در معرض خطر افت فشار هستند. برخلاف شبکه برق، بازگرداندن جریان گاز به شبکه پس از قطع، فرآیندی بسیار زمان‌بر و دشوار است؛ از این رو پیشگیری از اختلال در شبکه اولویت اصلی است.

«احتمال قطعی گاز در تهران و سایر نقاط کشور، مستقیماً به میزان مصرف و میزان همراهی شهروندان در مدیریت مصرف بستگی دارد.»

نقش حیاتی مدیریت مصرف توسط شهروندان

بخش خانگی و تجاری مسئول مصرف حدود ۸۰ درصد از گاز تزریق شده به شبکه هستند. این یعنی کوچک‌ترین تغییر در الگوی مصرف خانوارها، تأثیر شگرفی در سطح ملی خواهد داشت. مدیریت مصرف تنها یک توصیه نیست، بلکه راهکاری برای جلوگیری از بحران است.

راهکارهای عملی برای صرفه‌جویی در مصرف گاز

• تنظیم دمای محیط: حفظ دمای خانه در محدوده استاندارد ۱۸ تا ۲۰ درجه سانتی‌گراد.
• بهبود عایق‌بندی: درزگیری پنجره‌ها و درها برای جلوگیری از اتلاف حرارت.
• استفاده از پوشش مناسب: جایگزینی افزایش دمای وسایل گرمایشی با استفاده از لباس مناسب.
• بهینه‌سازی تجهیزات: استفاده از وسایل گرمایشی استاندارد و پربازده.

نکته قابل توجه این است که اگر هر خانواده تنها یک درجه سانتی‌گراد از دمای محیط خود بکاهد، میزان گاز صرفه‌جویی شده در مقیاس ملی، با ظرفیت تولید یک فاز بزرگ مانند عسلویه برابری خواهد کرد.

جمع‌بندی و نتیجه‌گیری

عبور از زمستان پیش رو نیازمند همکاری تنگاتنگ میان دولت و مشترکان است. با توجه به حجم بالای ناترازی گاز، رعایت نکات ساده‌ای نظیر تنظیم دمای محیط و بهبود عایق‌بندی ساختمان‌ها می‌تواند از بروز قطعی‌های گسترده و افت فشار در مناطق حساس جلوگیری کرده و پایداری شبکه انرژی را تضمین کند.