بحران مواد اولیه دارویی؛ افزایش زمان واردات از هند به ۵ ماه

بحران در زنجیره تامین مواد اولیه دارویی، به‌ویژه محموله‌های وارداتی از هند، نگرانی‌های جدی را در میان فعالان صنعت سلامت ایجاد کرده است. اختلال در مسیرهای حمل‌ونقل دریایی و محدودیت‌های هوایی، زمان رسیدن مواد اولیه به کارخانه‌ها را به‌شدت افزایش داده است.

چالش‌های لجستیکی در واردات مواد اولیه دارو

محمد عبده‌زاده، رئیس کمیسیون اقتصاد سلامت اتاق بازرگانی تهران، با اشاره به دشواری‌های موجود، اعلام کرد که محدودیت‌های حمل‌ونقل دریایی و نبود پروازهای مستقیم، باعث شده است زمان انتقال محموله‌ها از هند، که پیش‌تر یک هفته بود، اکنون به چهار تا پنج ماه افزایش یابد.

او توضیح داد که برخی از مواد مورد نیاز، به‌ویژه در حوزه داروهای اعصاب و روان، وابستگی شدیدی به واردات از هند دارند. در حال حاضر، محاصره دریایی و نبود مسیرهای هوایی مستقیم، گزینه‌های موجود را محدود کرده است.

محدودیت‌های قانونی و ماهیت خطرناک مواد شیمیایی

طبق قوانین بین‌المللی، برخی مواد اولیه که برای تولید داروهای بیمارستانی استفاده می‌شوند، باید حتماً به‌صورت مستقیم حمل شوند. این موضوع باعث می‌شود امکان استفاده از مسیرهای ترانزیتی برای داروهای تحت کنترل، بسیار دشوار باشد.

علاوه بر این، ماهیت برخی مواد شیمیایی در صنعت داروسازی، چالش‌های بیشتری ایجاد می‌کند:

• مواد قابل اشتعال و انفجار: این اقلام امکان حمل هوایی ندارند و حتماً باید از طریق دریا منتقل شوند.
• مسیرهای جایگزین: تخلیه کالا در بنادر واسطه مانند مرسین در ترکیه و انتقال زمینی، فرآیندی بسیار زمان‌بر و پرهزینه است.
• هزینه‌های غیرمنطقی: در برخی موارد، هزینه حمل هوایی تا چندین برابر قیمت خود ماده اولیه است که توجیه اقتصادی ندارد.

تأثیر نوسانات ارز بر قیمت تمام‌شده دارو

نوسانات مداوم نرخ ارز، فشار مضاعفی بر شرکت‌های داروسازی وارد آورده است. عبده‌زاده تأکید کرد که تغییرات مستمر قیمت ارز، اثر افزایش قیمت‌های اعلام‌شده توسط وزارت بهداشت را خنثی کرده است.

"با هر بار افزایش نرخ ارز، هزینه خرید محموله‌های جدید بالا می‌رود و قیمت‌های قبلی دیگر پاسخگوی هزینه‌های جایگزینی مواد اولیه نیستند."

به عنوان نمونه، هزینه تأمین یک ماده جانبی که پیش‌تر با نرخ‌های پایین‌تر قابل خرید بود، اکنون با افزایش چشمگیر قیمت ارز، هزینه‌های بسیار بالاتری را به شرکت‌ها تحمیل می‌کند.

هشدار درباره سه ماه پایانی سال

اگرچه وضعیت فعلی بازار دارو نسبتاً باثبات به نظر می‌رسد، اما نگرانی‌های اصلی مربوط به تداوم تولید در ماه‌های آتی است. اگر محموله‌های جدید مواد اولیه به‌موقع به کارخانه‌ها نرسند، با خطر جدی کمبود دارو در بازار مواجه خواهیم شد.

در نهایت، مدیریت بحران در زنجیره تأمین مواد اولیه دارویی و تسهیل فرآیندهای وارداتی، برای جلوگیری از بروز بحران در سه ماه پایانی سال ضروری به نظر می‌رسد.