بازیافت پسماندهای شیلاتی؛ تبدیل ضایعات ماهی به پپتون برای صنایع دارویی

محققان ایرانی با موفقیت موفق شدند پسماندهای شیلاتی را به ماده استراتژیک «پپتون» تبدیل کنند که می‌تواند انقلابی در صنایع زیستی و دارویی ایجاد نماید.

چالش‌های زیست‌محیطی پسماندهای آبزیان

صنعت پرورش آبزیان سالانه حجم عظیمی از ضایعات شامل پوست، استخوان و امعا و احشا تولید می‌کند. انباشت این پسماندهای شیلاتی در مناطق ساحلی، علاوه بر ایجاد بوی نامطبوع، موجب آلودگی خاک و آب و گسترش بیماری‌های واگیردار میان انسان و حیوان می‌شود.

این دورریزها اگرچه تهدیدی برای سلامت عمومی هستند، اما سرشار از اسیدهای آمینه و پروتئین‌های باارزش می‌باشند که می‌توان آن‌ها را به ثروتی ارزشمند تبدیل کرد.

تحقیق نوین در تولید پپتون از منابع بومی

تیمی از پژوهشگران به سرپرستی خدیجه احمدی از دانشگاه علوم پزشکی هرمزگان، روش‌های مختلف هیدرولیز را برای تولید پپتون بررسی کردند. این مطالعه با استفاده از گونه‌های بومی مانند ماهی هوور، حلوا و سرخو در بندرعباس انجام شد.

در این پژوهش، سه روش اصلی برای شکست پروتئین‌ها مورد آزمایش قرار گرفت:

• شکست اسیدی: استفاده از اسید کلریدریک در دمای بالا.
• شکست بازی: استفاده از سود یا باز قوی.
• شکست آنزیمی: بهره‌گیری از آنزیم‌های آلکالاز و تریپسین.

مقایسه نتایج و کارایی روش‌های تولید

یافته‌های منتشر شده در مجله تخصصی «طب پیشگیری» نشان می‌دهد که روش‌های مختلف نتایج متفاوتی در غلظت پروتئین داشته‌اند:

نتایج آزمایشگاهی تایید می‌کند که پپتون‌های حاصل از روش آنزیمی و بازی، دقیقاً مشابه نمونه‌های گران‌قیمت تجاری، بستری عالی برای رشد میکروب‌ها فراهم می‌کنند.

اهمیت اقتصادی و توسعه پایدار

«استفاده از منابع بومی می‌تواند وابستگی صنایع زیستی به واردات ترکیبات نیتروژنی را به شدت کاهش دهد.»

بهره‌گیری از این فناوری در راستای اصول اقتصاد چرخشی، نه تنها هزینه‌های تولید دارو و واکسن را کاهش می‌دهد، بلکه از تخریب اکوسیستم‌های ساحلی جنوب کشور نیز جلوگیری می‌کند.

در نهایت، تبدیل پسماندهای شیلاتی به محصولات با ارزش افزوده، گامی بلند در جهت تحقق توسعه پایدار و حفاظت از سلامت جامعه است.