رقابت اوکراین و روسیه برای تسلط بر شبکه‌های ماهواره‌ای نظامی

در پی تداوم درگیری‌های گسترده در جبهه‌های جنگ، رقابت برای تسلط بر فضای سایبر و ارتباطات ماهواره‌ای میان اوکراین و روسیه به اوج خود رسیده است. کی‌یف با هدف دستیابی به حاکمیت دیجیتال، تلاش می‌کند تا وابستگی حیاتی خود به زیرساخت‌های تجاری را به حداقل برساند.

تلاش اوکراین برای استقلال از استارلینک

اوکراین در حال حاضر برای حفظ ارتباطات نظامی و عملیات پهپادی خود به شدت به شبکه استارلینک وابسته است. با این حال، تصمیمات گاه متناقض ایلان ماسک و محدودیت‌های اعمال شده بر سرعت اینترنت در مناطق جنگی، لزوم ایجاد یک سیستم مستقل را برای کی‌یف دوچندان کرده است.

در این راستا، شرکت اوکراینی Himera با همکاری شرکت دانمارکی GomSpace، موفق به پرتاب ماهواره کوچک Obria Nano شده است. این اقدام، اولین گام عملیاتی اوکراین برای ایجاد یک منظومه ماهواره‌ای اختصاصی جهت تضمین امنیت ارتباطات نظامی محسوب می‌شود.

علاوه بر این، کی‌یف همکاری‌های خود را با شرکت‌های فنلاندی از جمله نوکیا و استارتاپ فضایی ICEYE برای توسعه فناوری‌های راداری و تصویربرداری با وضوح بالا گسترش داده است.

پیشروی روسیه در ساخت منظومه ماهواره‌ای «راسوت»

روسیه نیز با سرعت در حال توسعه زیرساخت‌های فضایی خود است. پروژه منظومه ماهواره‌ای راسوت (Rassvet) با هدف ایجاد شبکه‌ای از ۹۰۰ ماهواره تا سال ۲۰۳۵ در حال اجراست. با این حال، این مسیر بدون چالش نبوده است.

گزارش‌ها حاکی از آن است که بخش قابل توجهی از ماهواره‌های روسی در مرحله پرتاب به ارتفاع عملیاتی مورد نظر با شکست مواجه شده‌اند که نشان‌دهنده دشواری‌های فنی در این رقابت فضایی است.

چالش‌های جایگزینی و آینده ارتباطات جنگی

کارشناسان معتقدند جایگزینی کامل استارلینک سال‌ها زمان می‌برد. در کوتاه‌مدت، اوکراین باید میان گزینه‌های مختلف تعادل برقرار کند:

• استفاده از ماهواره‌های سنگین در مدار زمین ثابت (هزینه بالا، طول عمر زیاد).
• پرتاب صدها ماهواره ارزان‌قیمت در مدار پایین (نیاز به جایگزینی مداوم).
• بهره‌گیری از پهپادهای استراتوسفری به عنوان «نیمه‌ماهواره».

در نهایت، پیروزی در این نبرد تکنولوژیک، نه تنها بر جبهه‌های زمین، بلکه بر قدرت کنترل اطلاعات و هدایت تسلیحات هوشمند در فضا تعیین خواهد شد.