مقاومت میکروبی در ایران؛ سونامی تهدیدکننده سلامت و افزایش هزینه‌های درمان

بحران مقاومت میکروبی در نظام سلامت ایران به مرحله‌ای رسیده است که متخصصان آن را یک «سونامی» توصیف می‌کنند؛ وضعیتی که در آن داروهای حیاتی اثربخشی خود را از دست داده و جان بیماران را به خطر می‌اندازد.

بحران مصرف بی‌رویه و هزینه‌های سرسام‌آور درمان

در نشست چهارمین کنگره علمی مقاومت میکروبی، کارشناسان بر این نکته تاکید کردند که مصرف نابجا و غیرضروری آنتی‌بیوتیک‌ها، از تجویز برای بیماری‌های ویروسی گرفته تا استفاده در دام و طیور، عامل اصلی این بحران است. این روند نه تنها سلامت جامعه را تهدید می‌کند، بلکه بار اقتصادی سنگینی بر دوش نظام سلامت و خانواده‌ها می‌گذارد.

«بیماران در کشور به دلیل آلودگی به میکروب‌های مقاوم جان خود را از دست می‌دهند و هزینه‌های درمان به دلیل از دست رفتن اثربخشی داروهای ساده، به شدت افزایش یافته است.»

بر اساس آمارهای ارائه شده، تفاوت فاحشی میان میزان مصرف این داروها در ایران و کشورهای پیشرفته وجود دارد:

عوامل تشدیدکننده مقاومت میکروبی در جامعه

متخصصان چندین عامل کلیدی را در گسترش مقاومت میکروبی شناسایی کرده‌اند که نیازمند مداخله فوری است:

• درخواست مستقیم بیماران: فشار مراجعین برای دریافت داروهای قوی‌تر حتی برای بیماری‌های ساده.
• دسترسی آسان: امکان تهیه داروهای حساس بدون نسخه در داروخانه‌ها.
• زنجیره غذایی: استفاده گسترده از آنتی‌بیوتیک‌ها در پرورش دام و طیور که منجر به ورود آن‌ها به بدن انسان می‌شود.
• ضعف کنترل عفونت: عدم رعایت پروتکل‌های بهداشتی دقیق در محیط‌های بیمارستانی.

راهکارهای مقابله با تهدید میکروب‌های مقاوم

برای جلوگیری از تبدیل شدن این وضعیت به یک فاجعه جبران‌ناپذیر، متخصصان پیشنهادهای زیر را مطرح کرده‌اند:

1. اجرای طرح «جهاد ملی» برای جمع‌آوری آنتی‌بیوتیک‌های باقی‌مانده از خانه‌ها.
2. ایجاد متولی واحد برای مدیریت و سطح‌بندی دقیق مصرف داروها.
3. اصلاح سیاست‌های بیمه‌ای و تمرکز بر پوشش داروهای ضروری به جای داروهای مصرفی غیرضروری.
4. افزایش سواد سلامت جامعه و آموزش صحیح پزشکان در زمینه تجویز منطقی.

در نهایت، مقابله با مقاومت میکروبی نیازمند همکاری میان نهادهای بهداشتی، سازمان‌های دامپزشکی و آگاهی عمومی است تا از تبدیل شدن عفونت‌های ساده به مرگ‌ومیرهای گسترده جلوگیری شود.