آسمان‌خراش واکی‌تاکی؛ وقتی طراحی اشتباه باعث ذوب شدن خودروها شد

طراحی مهندسی‌شده‌ی آسمان‌خراش واکی‌تاکی در لندن، به جای نمایش شکوه معماری، به ابزاری برای تمرکز خیره‌کننده‌ی پرتوهای خورشید تبدیل شد که توانایی ذوب کردن قطعات خودروهای پارک‌شده در نزدیکی خود را داشت.

فاجعه‌ی ناشی از انعکاس نور در خیابان فنچرچ

در سال ۲۰۱۳، ساختمان شماره ۲۰ خیابان فنچرچ که به دلیل شکل منحنی خود به نام واکی‌تاکی شهرت یافته، با حادثه‌ای غیرمنتظره جهان را مبهوت کرد. نمای شیشه‌ای و مقعر این برج مانند یک آینه‌ی غول‌پیکر عمل می‌کرد که نور خورشید را به شکلی بسیار متمرکز بر روی بخش کوچکی از خیابان مقابل می‌تاباند.

این پدیده زمانی رسانه‌ای شد که مالک یک خودروی جگوار از آسیب دیدن و تغییر شکل قطعات خودرویش خبر داد. گزارش‌ها حاکی از آن بود که حتی اشیاء دیگر مانند فرش‌ها در آن محدوده دچار سوختگی شده‌اند. بررسی‌ها نشان داد شدت نور در این نقاط تا شش برابر بیشتر از سایر نقاط لندن است.

اعتراف معمار به حذف تجهیزات ایمنی برای کاهش هزینه

رافائل وینیولی، طراح این سازه، در گفتگو با رسانه‌ها پذیرفت که از احتمال بروز چنین مشکلاتی آگاه بوده است. او فاش کرد که در نقشه‌های اولیه، استفاده از تیغه‌های سایه‌انداز برای کنترل تابش نور پیش‌بینی شده بود، اما به دلیل تصمیم توسعه‌دهندگان برای کاهش هزینه‌های ساخت، این بخش از پروژه حذف گردید.

"من درباره پیامدهای حذف سایه‌اندازها هشدار داده بودم، اما شدت گرمای ایجادشده فراتر از تصور من بود."

جالب اینجاست که این اولین تجربه وینیولی با این مشکل نبود؛ پیش از این نیز هتلی در لاس‌وگاس که توسط او طراحی شده بود، به دلیل تمرکز نور خورشید و آسیب به مهمانان، خبرساز شده بود.

نتایج شبیه‌سازی‌های علمی: خطری فراتر از واقعیت

چهار سال پس از وقوع حادثه، پژوهشگران با استفاده از مدل‌سازی‌های رایانه‌ای دریافتند که وضعیت بسیار بحرانی‌تر از آن چیزی بوده که در ابتدا تصور می‌شد. نتایج این تحقیقات در سال ۲۰۱۷ نشان داد که:

• شدت شار گرمایی در نقطه تمرکز، بین ۱۰ تا ۱۵ برابر تابش مستقیم خورشید بود.
• در برخی شرایط، شدت تابش به بیش از ۴۱۰۰ وات بر مترمربع می‌رسید.
• دمای سطوح به قدری بالا می‌رفت که آینه‌های جانبی خودروها نیز ذوب می‌شدند.

این شبیه‌سازی‌ها همچنین تأیید کردند که سوختگی‌های مشاهده شده در ورودی برخی مغازه‌ها، دقیقاً با نقاط تمرکز انرژی خورشیدی مطابقت دارد.

نتیجه‌گیری نهایی

ماجرای آسمان‌خراش واکی‌تاکی به ما می‌آموزد که در معماری مدرن، زیبایی‌شناسی نباید بر ایمنی و پیامدهای محیطی مقدم باشد. این حادثه نشان داد که حتی یک اشتباه کوچک در طراحی انحنای نما می‌تواند به فاجعه‌ای با ابعاد فیزیکی و اقتصادی تبدیل شود.