تلسکوپ فضایی اقلیدس با ثبت یک میلیارد جرم، نقشه سه‌بعدی کیهان را ترسیم می‌کند

تلسکوپ فضایی اقلیدس با انتشار نخستین مجموعه گسترده از داده‌های رصدی خود، گام بلندی در جهت ترسیم بزرگ‌ترین نقشه سه‌بعدی از کیهان برداشت. این دستاورد علمی که توسط آژانس فضایی اروپا (ESA) مدیریت می‌شود، افق‌های تازه‌ای را در شناخت ساختار جهان باز می‌کند.

کاوش در اعماق فضا با دقت ۶۰۰ مگاپیکسل

این ابزار پیشرفته که از ژوئیه ۲۰۲۳ در مدار قرار گرفته، از یک دوربین با وضوح خیره‌کننده ۶۰۰ مگاپیکسل برای تصویربرداری از اجرام دوردست استفاده می‌کند. تاکنون، اقلیدس موفق شده است نزدیک به یک میلیارد جرم آسمانی را ثبت کند که شامل موارد زیر است:

• بیش از ۹۰۰ میلیون کهکشان
• حدود ۶۰ میلیون اختروش (هسته‌های درخشان کهکشانی)

حجم عظیم داده‌های گردآوری‌شده در این مرحله، بالغ بر ۱.۷ میلیون گیگابایت است که آن را به بزرگ‌ترین پیمایش فضایی در نوع خود تبدیل کرده است.

استفاده از همگرایی گرانشی برای کشف ماده تاریک

یکی از محورهای اصلی فعالیت تلسکوپ فضایی اقلیدس، بهره‌گیری از پدیده همگرایی گرانشی است. این پدیده زمانی رخ می‌دهد که میدان گرانشی اجرام عظیم، مسیر نور اجرام پس‌زمینه را خم و بزرگ‌نمایی می‌کند.

"همگرایی‌های گرانشی ابزارهای طبیعی ما برای اندازه‌گیری جرم ماده تاریک هستند. این کار نیازمند تصویربرداری با وضوح بسیار بالا است که از سطح زمین امکان‌پذیر نیست."

اخترشناسان تاکنون ۱۵ هزار جرم را به عنوان نامزدهای اصلی برای بررسی این پدیده شناسایی کرده‌اند. این مشاهدات دقیق، مکمل فعالیت‌های تلسکوپ نانسی گریس رومن خواهد بود که بر طیف نور فروسرخ تمرکز دارد.

نقشه‌برداری از خوشه‌های کهکشانی و آینده اکتشافات

داده‌های جدید علاوه بر اجرام منفرد، اطلاعات ارزشمندی از خوشه‌های کهکشانی ارائه می‌دهند. بررسی نحوه تجمع این خوشه‌ها، می‌تواند فرآیند شکل‌گیری نخستین ساختارهای ماده پس از بیگ‌بنگ را روشن کند.

برنامه‌های آینده شامل انتشار داده‌های تکمیلی در اواسط سال ۲۰۲۷ است. دانشمندان امیدوارند با تحلیل این اطلاعات، به پاسخ‌هایی درباره ماهیت انرژی تاریک و چالش‌های بنیادین در فیزیک کیهانی دست یابند.

در نهایت، تلاش‌های مستمر اقلیدس برای پوشش بخش وسیعی از آسمان، مسیر را برای تهیه جامع‌ترین نقشه سه‌بعدی از جهان فراهم خواهد کرد.