سرنوشت کارت‌های اضطراری بنزین؛ آیا حذف سراسری در دستور کار است؟

با گسترش طرح‌های جدید مدیریت مصرف انرژی، پرسش‌های متعددی درباره آینده کارت‌های اضطراری بنزین در جایگاه‌های سوخت مطرح شده است. با وجود اجرای محدودیت‌ها در چندین استان، مسئولان تأکید می‌کنند که برنامه‌ای برای حذف کامل این کارت‌ها در سطح کشور وجود ندارد.

وضعیت اجرای طرح محدودسازی در استان‌های مختلف

طرح مدیریت مصرف سوخت که هدف اصلی آن مقابله با قاچاق و کاهش استفاده غیرضروری است، اکنون در ۱۱ استان کشور اجرایی شده است. این طرح که ابتدا از استان کرمان آغاز شد، اکنون شامل استان‌های زیر می‌شود:

• سیستان و بلوچستان و خراسان جنوبی
• هرمزگان، یزد و کردستان
• آذربایجان شرقی و آذربایجان غربی
• خراسان شمالی، خراسان رضوی و اردبیل

در این مناطق، سهمیه‌های سوخت به جای کارت‌های جایگاه، به کارت سوخت شخصی خودروها منتقل می‌شود تا وابستگی به کارت‌های اضطراری کاهش یابد.

جزئیات نرخ‌گذاری و انتقال سهمیه‌ها

در استان‌های مشمول طرح، ساختار توزیع سهمیه به گونه‌ای بازطراحی شده است که استفاده از کارت شخصی را ترغیب کند. جزئیات این تغییرات به شرح زیر است:

نکته مهم: سهمیه ۶۰ لیتری اول برای رانندگان تا مدت سه ماه قابل ذخیره سازی در کارت شخصی است.

تفاوت برنامه‌های مدیریت کارت سوخت

باید میان سه اقدام مجزا که در روزهای اخیر همزمان اجرا شده‌اند، تمایز قائل شد تا ابهامات برطرف گردد:

1. محدودسازی کارت‌های اضطراری: تمرکز بر استان‌های مرزی و پرریسک برای کنترل قاچاق.
2. ثبت هویت در تهران: اجرای طرح در حدود ۲۵۰ جایگاه برای شناسایی الگوهای مصرف غیرعادی.
3. انتقال به کارت بانکی: طرحی آزمایشی در استان‌های همدان، قزوین، قم، البرز و سمنان برای تسهیل دسترسی.

«هدف از ثبت هویت و ساماندهی، شناسایی الگوهای غیرعادی مصرف و جلوگیری از استفاده‌های پرتکرار و مشکوک از کارت‌های آزاد است.»

تأثیر تغییر نرخ‌ها بر میزان مصرف بنزین

آمارها نشان می‌دهند که تغییر در سیاست‌های قیمتی و محدودیت‌ها، تأثیر مستقیمی بر کاهش تقاضا داشته است. پس از افزایش نرخ سهمیه سوم به ۱۰ هزار تومان، میانگین مصرف روزانه از ۱۴۴ میلیون لیتر به ۱۳۳ میلیون لیتر رسید که نشان‌دهنده کاهش ۱۱ میلیون لیتری در روز است.

همچنین با توجه به محدودیت منابع، استفاده از سوخت جایگزین مانند گاز طبیعی فشرده (CNG) افزایش یافته و مصرف روزانه آن حدود ۱۴ درصد رشد داشته است.

نتیجه‌گیری نهایی

در مجموع، سیاست فعلی دولت بر مدیریت هوشمندانه مصرف و کاهش قاچاق متمرکز است نه حذف ناگهانی خدمات. اگرچه کارت‌های اضطراری بنزین در کل کشور حذف نخواهند شد، اما روند گذار به سمت استفاده از کارت‌های شخصی و بانکی با دقت و به صورت مرحله‌ای در حال پیشروی است.