قیمت تخم‌مرغ به ۸۰۰ هزار تومان رسید؛ مازاد تولید اما فشار نرخ ارز

با افزایش بی‌سابقه هزینه‌های تولید و نوسانات شدید در بازار ارز، قیمت تخم‌مرغ در بازارهای داخلی با روند صعودی مواجه شده است؛ به طوری که در برخی روزها، قیمت یک شانه ۲ کیلوگرمی این کالای استراتژیک به مرز ۸۰۰ هزار تومان رسیده است.

ریشه‌های اقتصادی گرانی تخم‌مرغ در بازار

برخلاف تصور عمومی مبنی بر کمبود عرضه، کشور با مازاد تولید مواجه است. محمد مرادی، مدیرعامل اتحادیه مرکزی مرغداران، تأکید می‌کند که میزان تولید فعلی با سال گذشته برابری کرده و حتی ماهانه حدود ۱۰ هزار تن مازاد تولید در بازار وجود دارد.

عامل اصلی این فشار قیمتی، افزایش کمرشکن هزینه‌های تولید است. با تغییر سیاست‌های ارزی از ابتدای سال ۱۴۰۴، نرخ ارز برای واردات نهاده‌های دام و طیور به شدت افزایش یافته که مستقیماً بر بهای تمام شده محصول نهایی اثر گذاشته است.

"توقف صادرات راهکاری برای کنترل قیمت‌ها نیست؛ صادرات تنها زمانی باید متوقف شود که با کمبود مواجه باشیم."

تحلیل هزینه‌ها و وضعیت تولیدکنندگان

وضعیت مالی واحدهای تولیدی در شرایط بحرانی قرار دارد. آمارها نشان می‌دهد که در حال حاضر، بهای تمام شده هر کیلوگرم تخم‌مرغ در درب مرغداری به رقم ۳۳۷ هزار تومان رسیده است.

تولیدکنندگان معتقدند که سیاست‌های کنترل قیمت و فشار بر تولیدکننده برای جبران ناتوانی خرید مردم، تنها باعث تهدید استمرار تولید می‌شود. در ادامه، مقایسه‌ای از وضعیت تولید و مصرف ارائه شده است:

چالش‌های صادرات و مدیریت بازار پروتئین

با توجه به ماهیت حساس و فسادپذیری بالای تخم‌مرغ، بازارهای صادراتی ایران عمدتاً به کشورهای همسایه از جمله عراق، افغانستان و کشورهای حوزه خلیج فارس محدود می‌شود.

در بحث مدیریت بازار، مرادی هشدار می‌دهد که تصمیمات مدیریتی در بخش طیور اثرات بسیار طولانی‌مدتی دارد. برخلاف گوشت مرغ که اثرات آن در ۴۵ روز ظاهر می‌شود، تغییرات در بخش تخم‌گذار ممکن است تا ۶ الی ۷ ماه زمان ببرد تا پیامدهای خود را در بازار نشان دهد.

در نهایت، نیاز به تفکیک میان حمایت از مصرف‌کننده و حمایت از تولیدکننده احساس می‌شود. دولت باید از طریق بسته‌های حمایتی مستقیم از مردم حمایت کند، نه از طریق تحمیل هزینه‌های ارزی به زنجیره تولید.