هوش مصنوعی و تهدید ۳ تریلیون دلاری؛ هشدار جدی فدرال رزرو به ثبات مالی

گزارش‌های اخیر فدرال رزرو نشان می‌دهد که رشد شتابان حوزه هوش مصنوعی و سرمایه‌گذاری‌های کلان در زیرساخت‌های محاسباتی، به یکی از اصلی‌ترین چالش‌های ثبات نظام مالی جهانی تبدیل شده است. نگرانی‌ها از ایجاد یک حباب مالی مشابه دوران شکوفایی اینترنت در اواخر دهه ۹۰ میلادی، به شدت افزایش یافته است.

افزایش چشمگیر نگرانی‌ها در میان کارشناسان بازار

بر اساس آخرین نظرسنجی انجام شده توسط بانک مرکزی آمریکا، دیدگاه فعالان اقتصادی نسبت به خطرات این فناوری تغییر بنیادین یافته است. در حالی که در گزارش‌های قبلی تنها ۵۰ درصد از شرکت‌کنندگان نسبت به پیامدهای منفی این حوزه نگران بودند، اکنون این رقم به ۸۷ درصد رسیده است.

این نگرانی‌ها شامل طیف گسترده‌ای از ریسک‌ها است که مهم‌ترین آن‌ها عبارتند از:

• احتمال اصلاح قیمت‌ها و افت شدید ارزش دارایی‌ها در بازارهای پرریسک
• افزایش آسیب‌پذیری در برابر حملات سایبری پیچیده
• پیچیدگی در ساختارهای تامین مالی و اعتباری

بحران بدهی در زیرساخت‌های محاسباتی

یکی از محورهای اصلی هشدار فدرال رزرو، رشد بی‌سابقه انتشار اوراق بدهی برای تامین هزینه‌های ساخت دیتاسنترها و تهیه سخت‌افزارهای پیشرفته است. آمارها نشان می‌دهند که حجم این بدهی‌ها تا مهر ۱۴۰۵ به ۶۸۰ میلیارد دلار رسیده که نسبت به سال ۲۰۲۳ رشدی پنج برابری داشته است.

مقامات فدرال رزرو بر این باورند که پیوندهای متقابل میان توسعه‌دهندگان دیتاسنتر، وام‌دهندگان خصوصی و بازارهای اعتباری، آسیب‌پذیری‌های سیستمی ایجاد کرده است که نیازمند نظارت بسیار دقیق است.

مقایسه با حباب اینترنت و چشم‌انداز آینده

"افت غیرمنتظره در سودآوری غول‌های فناوری می‌تواند منجر به انقباض مالی و در نهایت رکود اقتصادی شود."

کارشناسان این موج سرمایه‌گذاری سنگین را با دوران حباب اینترنت در اواخر دهه ۱۹۹۰ مقایسه می‌کنند. خطر اصلی این است که اگر بازگشت سرمایه و سودآوری پروژه‌های هوش مصنوعی با انتظارات بازار همخوانی نداشته باشد، کل زنجیره اعتباری این بخش با شوک جدی مواجه خواهد شد.

در نهایت، پایداری بدهی‌های دولت و نوسانات نرخ بهره، از دیگر عوامل تعیین‌کننده در این مسیر پرریسک هستند که می‌تواند ثبات کل اقتصاد جهانی را تحت تاثیر قرار دهد.