آیکون خبر

خبر کامل

تغییر الگوی اجاره‌نشینی؛ چرا سهم هزینه مسکن در سبد مصرف خانوار کاهش یافت؟

آمار رسمی نشان می‌دهد که برخلاف تصور عمومی، سهم هزینه مسکن در سبد مصرف خانوار‌های شهری ایران با کاهش همراه بوده است؛ اما تحلیل متخصصان حاکی از آن است که این کاهش، نه از محل بهبود وضعیت اقتصادی، بلکه بر اثر فشار شدید هزینه‌های خوراکی و جابه‌جایی اجباری مستأجران رخ داده است.

تحلیل کاهش وزن اجاره‌بها در سبد مصرف خانوار

طبق داده‌های منتشر شده از سوی مرکز آمار ایران، سهم هزینه‌های مربوط به تأمین مسکن در سبد مصرفی خانوارهای شهری از ۴۳.۷ درصد در سال ۱۴۰۳ به ۴۱.۷ درصد در سال ۱۴۰۴ کاهش یافته است. این تغییر روند، پرسش‌های مهمی را درباره سطح واقعی استطاعت مالی شهروندان ایجاد کرده است.

بررسی‌ها نشان می‌دهد که این افت در سهم اجاره‌بها، نتیجه مستقیم دو پدیده اقتصادی متفاوت است:

  • کاهش نرخ تورم مسکن: تورم در بخش اجاره‌نشینی از ۴۰ درصد به ۳۴ درصد افت کرده است.
  • جهش تورم عمومی و خوراکی‌ها: در مقابل، تورم عمومی به ۵۰.۶ درصد و تورم مواد غذایی به رقم بالای ۶۸ درصد رسیده است.

جابه‌جایی اجباری و مهاجرت به حومه شهرها

متخصصان اقتصاد مسکن معتقدند کاهش سهم هزینه‌های مسکن، نشانه بهبود دسترسی به مسکن باکیفیت نیست. در واقع، بسیاری از خانوارهای طبقه متوسط و پایین به دلیل رشد بی‌رویه قیمت مواد غذایی و هزینه‌های درمان، مجبور به تغییر الگوی زندگی شده‌اند.

«مستأجران برای کاهش هزینه‌ها، به کاهش مساحت آپارتمان، تغییر محله یا مهاجرت به شهرهای جدید اطراف کلان‌شهرها روی آورده‌اند که هزینه‌ها در آن‌ها بسیار کمتر است.»

همچنین، بازگشت بخشی از دهک‌های پایین درآمدی به سکونتگاه‌های غیررسمی، یکی دیگر از عوامل تاثیرگذار در افت مشاهده شده در شاخص‌های مربوط به هزینه مسکن است.

وضعیت بحرانی در استان تهران و نشانه‌های فقر شهری

در حالی که طبق استانداردهای جهانی، هزینه مسکن نباید از ۳۰ درصد کل مخارج خانوار فراتر رود، وضعیت در ایران بسیار نگران‌کننده است. در استان تهران، این رقم به ۵۶.۷ درصد رسیده که نشان‌دهنده فشار بسیار بالای هزینه‌ای بر دوش شهروندان پایتخت است.

شاخص بررسی شده میزان/وضعیت
سهم مسکن در استان تهران ۵۶.۷٪ (بحرانی)
تورم خوراکی‌ها ۶۸٪ (بسیار بالا)
وضعیت بازار مسکن رکود تورمی طولانی

در نهایت، کارشناسان هشدار می‌دهند که جایگزین شدن هزینه‌های خوراکی با هزینه‌های مسکن در سبد مصرفی، در حقیقت نشانه‌ای از افزایش فقر شهری است و نباید آن را به اشتباه، بهبود سطح رفاه تلقی کرد.

به طور خلاصه، کاهش سهم هزینه‌های مسکن در میان خانوارهای شهری، محصول فشار تورمی در بخش کالاهای اساسی و تغییر الگوی سکونت به سمت مناطق ارزان‌تر است که وضعیت اقتصادی مستأجران را بیش از پیش تحت فشار قرار داده است.

شناسنامه خبر:

درباره هوش‌مصنوعی دست‌اول:

تمامی اخبار دست‌اول توسط دستیار هوش مصنوعی «هوشنگ» پردازش، صحت‌سنجی، خلاصه و بازنویسی شده است. هوشنگ هر روز با داده‌های جدید آموزش داده می‌شود و با نظارت دقیق انسانی و سردبیری دست‌اول در حال بهتر شدن است.
شما می‌توانید از چت‌بات و سایر ابزارهای هوشنگ به صورت رایگان استفاده کنید.

دسترسی رایگان به هوشنگ ↗