آیکون خبر

خبر کامل

تایید اعتبار نخستین تصویر سیاه‌چاله با استفاده از هوش مصنوعی

تایید اعتبار نخستین تصویر سیاه‌چاله با استفاده از هوش مصنوعی

پژوهشگران با بهره‌گیری از توانمندی‌های پیشرفته هوش مصنوعی، موفق شدند صحت ساختار حلقه‌ای نخستین تصویر ثبت‌شده از یک سیاه‌چاله را بار دیگر اثبات کنند. این دستاورد علمی جدید، ضمن تقویت اعتبار تصویر تاریخی کهکشان مسیه ۸۷، به بسیاری از پرسش‌ها و اختلاف‌نظرها درباره جزئیات آن پاسخ می‌دهد.

چالش‌های تصویربرداری از سیاه‌چاله M87

ثبت تصویری از یک جرم آسمانی در فاصله ۵۵ میلیون سال نوری، نیازمند دقت و قدرت تفکیک خیره‌کننده‌ای است؛ به طوری که می‌توان آن را با عکس گرفتن از یک شیء کوچک روی سطح ماه از روی زمین مقایسه کرد. برای دستیابی به این هدف، پروژه تلسکوپ افق رویداد (EHT) از تکنیک تداخل‌سنجی خط پایه بسیار بلند (VLBI) برای اتصال رصدخانه‌های مختلف در سراسر جهان استفاده کرد.

با وجود این تلاش‌ها، ترکیب داده‌های دریافتی از ایستگاه‌های مختلف به دلیل اختلالات جوی و محدودیت‌های تجهیزات، همواره با چالش‌هایی همراه بوده است. این موضوع باعث شده بود تا گروه‌های مختلف علمی در بازسازی جزئیات دقیق حلقه درخشان اطراف سیاه‌چاله به نتایج متفاوتی برسند.

نقش هوش مصنوعی در بازسازی دقیق تصویر

در این مطالعه تازه، محققان از رویکردی نوین به نام «ناورداهای بستار» برای کاهش خطاهای اندازه‌گیری استفاده کردند. این روش با در نظر گرفتن هم‌زمان داده‌های سه تلسکوپ، دقت محاسبات را به طرز چشمگیری افزایش می‌دهد.

قلب تپنده این پژوهش، الگوریتم یادگیری ماشین GenDIReCT است. نکته حائز اهمیت در طراحی این هوش مصنوعی، آموزش آن با داده‌های عمومی (مانند تصاویر حیوانات و خودروها) بود تا از هرگونه سوگیری یا پیش‌فرض درباره شکل ظاهری سیاه‌چاله جلوگیری شود.

«الگوریتم GenDIReCT بدون داشتن هیچ اطلاعات قبلی از ساختار نجومی، توانست با دقت بالا، ساختار اصلی تصویر را بازسازی کند.»

یافته‌های نهایی و کاربردهای آینده

نتایج حاصل از این تحلیل‌ها، قطر و شکل کلی حلقه را کاملاً با یافته‌های سال ۲۰۱۹ مطابقت داد. این بازسازی نشان می‌دهد که سیاه‌چاله مرکز کهکشان M87 دارای جرمی معادل حدود ۶.۵ میلیارد برابر خورشید است.

علاوه بر تایید این واقعیت علمی، تکنیک‌های توسعه‌یافته در این پروژه پتانسیل بالایی برای استفاده در حوزه‌های دیگر دارند:

  • بهبود دقت در تصویربرداری‌های پزشکی
  • ارتقای سیستم‌های نقشه‌برداری از زمین‌لرزه
  • ترکیب داده‌های حسگرهای پیچیده در محیط‌های ناشناخته

در نهایت، این پژوهش نشان داد که حتی مهم‌ترین دستاوردهای علمی نیز با ورود ابزارهای دقیق‌تر مانند هوش مصنوعی، می‌توانند از زوایای جدید و با اطمینان بیشتری بازبینی شوند.

شناسنامه خبر:

درباره هوش‌مصنوعی دست‌اول:

تمامی اخبار دست‌اول توسط دستیار هوش مصنوعی «هوشنگ» پردازش، صحت‌سنجی، خلاصه و بازنویسی شده است. هوشنگ هر روز با داده‌های جدید آموزش داده می‌شود و با نظارت دقیق انسانی و سردبیری دست‌اول در حال بهتر شدن است.
شما می‌توانید از چت‌بات و سایر ابزارهای هوشنگ به صورت رایگان استفاده کنید.

دسترسی رایگان به هوشنگ ↗