آیکون خبر

خبر کامل

بحران نوسازی در محله سیروس؛ چرا مداخلات دولتی باعث فرسودگی تهران قدیم شده است؟

بحران در قلب تهران قدیم؛ چرا نوسازی محله سیروس به بن‌بست رسیده است؟

محله سیروس، یکی از چهار بخش اصلی تهران ناصری، امروز با چالش‌های عمیقی روبروست که حاصل دهه‌ها تصمیم‌گیری‌های غیرکارشناسی و مداخلات نیمه‌تمام مدیریت شهری است. این بافت تاریخی ۴۰ هکتاری که در مجاورت بازار بزرگ تهران قرار دارد، اکنون میان دو قطبی «بافت فرسوده» و «تمایل ساکنان به حفظ هویت» گرفتار شده است.

دوقطبی اقتصادی؛ وقتی قیمت زمین از آپارتمان عقب می‌ماند

یکی از عجیب‌ترین پدیده‌های اقتصادی در محله سیروس، شکاف قیمتی میان زمین‌های کلنگی و واحدهای نوساز است. به دلیل کوچه‌های باریک و عدم امکان دسترسی خودرویی، سازندگان تمایلی به مشارکت در ساخت ندارند.

وضعیت ملک در سیروس چالش اصلی پیامد اقتصادی
زمین‌های کلنگی عدم رغبت سازندگان قیمت پایین‌تر نسبت به آپارتمان
آپارتمان‌های نوساز محدودیت طبقات (۶ طبقه) عدم تناسب با نیاز خانواده‌ها
خانه‌های اعیان شده قیمت بسیار بالا تبدیل شدن به انبار بازار

این وضعیت باعث شده بخشی از محله به انبار پشتیبان بازار تبدیل شود که نه تنها امنیت را کاهش می‌دهد، بلکه باعث کاهش جمعیت شبانه و تضعیف سرمایه اجتماعی منطقه شده است.

شکست سیاست‌های شهری و آسیب به سرمایه اجتماعی

مداخلات سازمان‌های متولی نوسازی، اگرچه با هدف بازآفرینی انجام شده، اما به دلیل عدم توجه به خواسته‌های واقعی شهروندان، منجر به ایجاد «لکه‌های ندانم‌کاری» شده است. زمین‌های رهاشده ناشی از پروژه‌های نیمه‌کاره، اکنون به محل تجمع معتادان و کارتن‌خواب‌ها تبدیل شده‌اند.

«سیروس نباید صرفاً با عنوان بافت فرسوده شناخته شود؛ این منطقه یک بافت تاریخی با ارزش است که خروج جمعیت از آن، یک روند ساختاری و نگران‌کننده است.»

همچنین مدیریت شهری با رویکردهای غیرمتناسب، مانند احداث بازار میوه و تره‌بار در جایی که با سرانه خرید محله همخوانی ندارد، به اقتصاد خرد و مغازه‌داران قدیمی منطقه آسیب جدی وارد کرده است.

راهکار نهایی؛ بازگشت به مدیریت محلی و مشارکت همگانی

برای خروج از این بن‌بست، کارشناسان بر دو محور اصلی تاکید دارند:

  • ساماندهی زمین‌های رهاشده: استفاده از پتانسیل ساکنان برای ساخت مسکن حمایتی در زمین‌های بزرگ (مانند پروژه سیروس ۲).
  • تدوین طرح جامع ذی‌نفع‌محور: مشارکت دادن تمامی گروه‌ها، از حجره‌داران و مالکان تا مستاجران و کنشگران فرهنگی.

پروژه‌های موفقی مانند «بام سبز» که با مدیریت زنان محلی و هدف توانمندسازی اقتصادی اداره می‌شود، نشان می‌دهد که بازآفرینی می‌تواند با رویکردی بومی و اقتصادی، محله را احیا کند.

در نهایت، تنها با بازسازی اعتماد عمومی و اجرای سیاست‌های شهری متناسب با بافت تاریخی، می‌توان محله سیروس را از وضعیت انبار بودن به سمت یک زیست‌بوم پویا و امن سوق داد.

شناسنامه خبر:

درباره هوش‌مصنوعی دست‌اول:

تمامی اخبار دست‌اول توسط دستیار هوش مصنوعی «هوشنگ» پردازش، صحت‌سنجی، خلاصه و بازنویسی شده است. هوشنگ هر روز با داده‌های جدید آموزش داده می‌شود و با نظارت دقیق انسانی و سردبیری دست‌اول در حال بهتر شدن است.
شما می‌توانید از چت‌بات و سایر ابزارهای هوشنگ به صورت رایگان استفاده کنید.

دسترسی رایگان به هوشنگ ↗