آیکون خبر

خبر کامل

علت نابودی قطعات الکترونیکی در فضا: کشف سازوکار انفجار میکروسکوپی

پژوهشگران در یک کشف علمی مهم، سرانجام موفق شدند سازوکار مخرب پشت پدیده ازکارافتادگی ناگهانی قطعات الکترونیکی در فضا را شناسایی کنند. این یافته که می‌تواند مسیر ساخت نسل جدید تجهیزات مقاوم در برابر تابش را تغییر دهد، بر پایه تحلیل دقیق برخورد ذرات پرانرژی با نیمه‌رساناها استوار است.

راز نابودی قطعات در محیط‌های پرتوزا

در محیط‌های فضایی یا در مجاورت رآکتورهای هسته‌ای، تجهیزات با پدیده‌ای خطرناک به نام سوختگی تک‌رویدادی (SEB) روبرو هستند. در این حالت، برخورد تنها یک ذره‌ی پرانرژی می‌تواند یک قطعه الکترونیکی را برای همیشه از کار بیندازد. دانشمندان اکنون متوجه شده‌اند که این تخریب چگونه رخ می‌دهد.

«برخورد یون پرانرژی به نیمه‌رسانا می‌تواند با ایجاد میدان الکتریکی شدید و بهمن الکترونی، انفجاری میکروسکوپی ایجاد کند و قطعه را برای همیشه از بین ببرد.»

تجربه آزمایشگاهی با نیترید آلومینیوم

پژوهشگران با همکاری ناسا، تمرکز خود را بر روی دیودهای ساخته شده از ماده نیترید آلومینیوم معطوف کردند. این ماده نیمه‌رسانا پتانسیل بالایی برای جایگزینی در قطعات قدرت آینده دارد. در آزمایش‌های انجام شده، این قطعات تحت بمباران یون‌های سنگین از جنس نقره، طلا و پرازئودیمیم قرار گرفتند.

یافته‌های حاصل از شبیه‌سازی‌های کامپیوتری و داده‌های آزمایشگاهی نشان می‌دهد که:

  • ورود یون پرانرژی باعث ایجاد یک میدان الکتریکی بسیار شدید در ناحیه کوچکی از قطعه می‌شود.
  • با رسیدن ولتاژ به یک آستانه مشخص، پدیده بهمن الکترونی رخ می‌دهد.
  • افزایش ناگهانی حامل‌های بار منجر به تمرکز انرژی و در نهایت انفجار میکروسکوپی در محل برخورد می‌شود.

تصاویر میکروسکوپی از قطعات آسیب‌دیده، حفره‌هایی را نشان می‌دهند که در اثر ذوب شدن نیمه‌رسانا در محل سوختگی ایجاد شده‌اند.

چرا مقاوم‌سازی قطعات الکترونیکی در فضا حیاتی است؟

توسعه تجهیزات مقاوم در برابر تابش برای صنایع پیشرفته امری غیرقابل انکار است. با توجه به طرح‌های جدید برای ایجاد مراکز داده در فضا، نیاز به سامانه‌های تأمین برق بسیار پایدار و مقاوم بیش از پیش احساس می‌شود.

حوزه کاربرد اهمیت موضوع
صنعت ماهواره جلوگیری از ازکارافتادگی کل سیستم
پزشکی (پرتودرمانی) دقت در دستگاه‌های حساس
انرژی هسته‌ای پایداری در محیط‌های پرتابش شدید

نتیجه‌گیری و چشم‌انداز آینده

شناخت دقیق سازوکار سوختگی تک‌رویدادی، به مهندسان اجازه می‌دهد تا اصول طراحی جدیدی را برای نیمه‌رساناهای مقاوم‌تر ابداع کنند. هدف نهایی، تولید قطعاتی است که در برابر پدیده بهمن الکترونی مقاوم بوده و طول عمر بیشتری در محیط‌های سخت فضایی داشته باشند.

شناسنامه خبر:

درباره هوش‌مصنوعی دست‌اول:

تمامی اخبار دست‌اول توسط دستیار هوش مصنوعی «هوشنگ» پردازش، صحت‌سنجی، خلاصه و بازنویسی شده است. هوشنگ هر روز با داده‌های جدید آموزش داده می‌شود و با نظارت دقیق انسانی و سردبیری دست‌اول در حال بهتر شدن است.
شما می‌توانید از چت‌بات و سایر ابزارهای هوشنگ به صورت رایگان استفاده کنید.

دسترسی رایگان به هوشنگ ↗