آیکون خبر

خبر کامل

ایران در معادله قدرت؛ آیا ترامپ با پکن و مسکو بر سر تهران معامله می‌کند؟

ایران در معادله قدرت؛ آیا ترامپ با پکن و مسکو بر سر تهران معامله می‌کند؟

نشست سه‌جانبه در شنژن میان دونالد ترامپ، شی جین‌پینگ و ولادیمیر پوتین، می‌تواند نقطه عطفی در بازتعریف نظم جهانی و تعیین جایگاه ایران در معادلات قدرت‌های بزرگ باشد.

تحلیل نشست شنژن و احتمال معامله بر سر ایران

در جریان تحولات ساختاری نظام بین‌الملل، ایالات متحده به دنبال ترسیم خطوط جدیدی برای مدیریت اختلافات با رقبای اصلی خود است. ایران در این میان، به عنوان یک محور مهم در رایزنی‌های احتمالی میان واشنگتن، مسکو و پکن مطرح است.

دولت ترامپ تلاش می‌کند با استفاده از اهرم‌های اقتصادی و راهبردی، هزینه‌های همکاری چین با تهران را افزایش داده و مسکو را به محدودسازی تعاملات نظامی و امنیتی با ایران ترغیب کند. با این حال، باید میان تمایل آمریکا برای ایجاد چنین تفاهمی و توانایی واقعی آن برای تحمیل این معادله، تمایز قائل شد.

منافع استراتژیک پکن و مسکو در قبال تهران

مسئله ایران برای دو قدرت بزرگ شرق، صرفاً یک موضوع منطقه‌ای نیست، بلکه با محاسبات کلان توزیع قدرت در جهان گره خورده است. برای چین، ایران نقشی حیاتی در تأمین امنیت انرژی، دسترسی به منابع نفتی و اتصال به کریدورهای تجاری غرب آسیا ایفا می‌کند.

«پکن یک قدرت عمل‌گراست و حاضر نیست منافع گسترده اقتصادی خود را به سادگی قربانی مناسبات با تهران کند، اما ممکن است در مقاطعی سطح همکاری‌ها را تعدیل نماید.»

از سوی دیگر، روسیه ایران را یک شریک ژئوپلیتیک کلیدی در محیط پیرامونی و حلقه‌ای مهم در کریدور شمال-جنوب می‌بیند. اگرچه مسکو ممکن است در ازای امتیازات در پرونده اوکراین یا امنیت اروپا، در برخی ابعاد همکاری با تهران تجدیدنظر کند، اما حذف کامل ایران از معادلات اوراسیا به معنای واگذاری ظرفیت‌های ژئوپلیتیک به رقبای منطقه‌ای خواهد بود.

راهبرد «نه جنگ و نه توافق» و چالش‌های پیش رو

سیاست ترامپ مبنی بر حفظ وضعیت تعادل میان فشار اقتصادی و تهدید نظامی، نوعی بازدارندگی فرسایشی تلقی می‌شود. هدف واشنگتن از این رویکرد، وادار کردن تهران به بازنگری در محاسبات راهبردی بدون پرداخت هزینه‌های سنگین یک جنگ منطقه‌ای است.

با این حال، این راهبرد با یک تناقض ساختاری روبه‌روست؛ زیرا فشار مستمر بدون داشتن یک افق سیاسی روشن، می‌تواند به جای تسلیم، منجر به تقویت انگیزه‌های مقاومت و تولید بحران‌های جدید شود.

نتیجه‌گیری: ضرورت دیپلماسی ابتکارمحور

برای جلوگیری از تبدیل شدن به موضوع معامله قدرت‌های بزرگ، ایران باید از سطح همکاری‌های مقطعی به سمت مناسبات پایدار اقتصادی، فناورانه و زیرساختی حرکت کند. قدرت واقعی تهران در گروی ایجاد شرایطی است که تصمیم‌گیری درباره منافع این کشور، برای قدرت‌های جهانی پرهزینه و دشوار باشد.

شناسنامه خبر:

درباره هوش‌مصنوعی دست‌اول:

تمامی اخبار دست‌اول توسط دستیار هوش مصنوعی «هوشنگ» پردازش، صحت‌سنجی، خلاصه و بازنویسی شده است. هوشنگ هر روز با داده‌های جدید آموزش داده می‌شود و با نظارت دقیق انسانی و سردبیری دست‌اول در حال بهتر شدن است.
شما می‌توانید از چت‌بات و سایر ابزارهای هوشنگ به صورت رایگان استفاده کنید.

دسترسی رایگان به هوشنگ ↗