آیکون خبر

خبر کامل

جوانان معطل؛ شاخصی جدید برای اصلاح سیاست‌های اشتغال در ایران

گزارش جدید مرکز پژوهش‌های مجلس نشان می‌دهد که استفاده از شاخص‌های آماری فعلی برای ارزیابی وضعیت اشتغال، تصویری کژگوار و نادرست از واقعیت‌های اقتصادی جوانان ایران ارائه می‌دهد. با تمرکز بر تفاوت‌های ساختاری میان گروه‌های مختلف، این گزارش بر لزوم بازنگری در سیاست‌گذاری‌های حوزه نیروی کار تأکید می‌کند.

چالش‌های شاخص نیت در تحلیل وضعیت جوانان

شاخص نیت (NEET) که به جوانان غیرشاغل، غیرمحصل و غیرآموزش‌دیده اشاره دارد، در ایران با چالش‌های جدی روبروست. طبق آمارهای سال ۱۴۰۲، حدود ۵ میلیون و ۳۹۱ هزار نفر از جمعیت ۱۵ تا ۲۹ سال کشور در این گروه قرار گرفته‌اند. اما این عدد به تنهایی فاقد دقت لازم برای سیاست‌گذاری است.

یکی از بزرگ‌ترین اشکالات این شاخص، ادغام گروه‌های کاملاً متفاوت است. قرار دادن زنان خانه‌دار در کنار بیکاران بلندمدت و افراد دارای معلولیت، باعث می‌شود نیازهای متمایز هر گروه نادیده گرفته شود. برای نمونه، زنان خانه‌دار بخش بزرگی از این جمعیت را تشکیل می‌دهند، در حالی که فعالیت‌های آن‌ها ارزش اقتصادی دارد اما در آمار رسمی ثبت نمی‌شود.

ضرورت تفکیک «جوانان معطل» از جمعیت نیت

برای اصلاح این روند، پیشنهاد شده است که مفهوم «جوانان معطل» به عنوان یک شاخص مکمل معرفی شود. این گروه شامل افرادی است که توانایی اشتغال دارند اما به دلایل ساختاری یا دلسردی از ورود به بازار کار بازمانده‌اند.

دسته‌بندی جمعیت غیرشاغل (۱۵-۲۹ سال) تعداد تقریبی (میلیون نفر)
محصلان ۶.۵
دارای مسئولیت‌های خانوادگی ۳.۱
بیکاران ۱.۰۸
افراد دارای معلولیت یا شرایط خاص ۰.۱۱

برآوردها نشان می‌دهد جمعیت جوانان معطل حدود ۱ میلیون و ۶۰۰ هزار نفر است که تقریباً ۳۰ درصد از کل جمعیت نیت را شامل می‌شود. این افراد هدف اصلی مداخلات سیاستی برای بازگشت به چرخه اقتصادی هستند.

ایرادات روش‌شناختی و توصیه‌های سیاستی

گزارش مرکز پژوهش‌های مجلس، سه ایراد اساسی را به شاخص فعلی وارد می‌کند:

  • ایراد مفهومی: نگاه خطی به اشتغال و نادیده گرفتن کیفیت فعالیت‌ها.
  • ایراد سیاستی: ناهمگونی شدید گروه‌های مشمول که منجر به تخصیص نادرست منابع می‌شود.
  • ایراد روشی: عدم توجه به آموزش‌های غیررسمی و مهارت‌آموزی‌های محیط کار.
«سیاست‌گذاری مؤثر نباید صرفاً بر کاهش نرخ نیت تمرکز کند، بلکه باید با تفکیک گروه‌ها، سیاست‌های متناسب برای ورود افراد واجد شرایط به بازار کار طراحی شود.»

در نهایت، برای بهبود وضعیت اشتغال، تمرکز بر جوانان معطل و توجه به کیفیت شغل و تناسب آن با توانایی‌ها، گامی حیاتی در جهت اصلاح ساختارهای اقتصادی و بهبود آینده شغلی نسل جوان خواهد بود.

شناسنامه خبر:

درباره هوش‌مصنوعی دست‌اول:

تمامی اخبار دست‌اول توسط دستیار هوش مصنوعی «هوشنگ» پردازش، صحت‌سنجی، خلاصه و بازنویسی شده است. هوشنگ هر روز با داده‌های جدید آموزش داده می‌شود و با نظارت دقیق انسانی و سردبیری دست‌اول در حال بهتر شدن است.
شما می‌توانید از چت‌بات و سایر ابزارهای هوشنگ به صورت رایگان استفاده کنید.

دسترسی رایگان به هوشنگ ↗