آیکون خبر

خبر کامل

ورود به زپتوورس؛ کشف واپاشی نادر ذرات در کوچک‌ترین مقیاس جهان توسط سرن

ورود به زپتوورس؛ کشف واپاشی نادر ذرات در کوچک‌ترین مقیاس جهان توسط سرن

فیزیک‌دانان در سازمان اروپایی پژوهش‌های هسته‌ای (سرن) با دستیابی به موفقیت در بررسی رفتار ذرات در مقیاس‌های بی‌نهایت کوچک، گام بلندی برای درک ساختار بنیادین جهان برداشته‌اند. این دستاورد که با ورود به دنیای زپتوورس شناخته می‌شود، می‌تواند کلید حل معماهایی نظیر ماهیت ماده تاریک باشد.

کشف واپاشی نادر در مقیاس زپتومتر

پژوهشگران با بهره‌گیری از برخورددهنده‌ی بزرگ هادرونی (LHC)، موفق به شناسایی نخستین شواهد از یک نوع واپاشی بسیار نادر شده‌اند. این رویداد که پس از چهار دهه جست‌وجو حاصل شده، مربوط به ذرات حاوی «کوارک زیبایی» است که عمر بسیار کوتاهی دارند.

در این آزمایش، دانشمندان مشاهده کردند که ذره‌ای موسوم به مزون B⁰ به دو ذره‌ی زیراتمی دیگر، یعنی یک میون و یک پادمیون، تبدیل می‌شود. نکته حائز اهمیت این است که این فرآیند به قدری پیچیده است که تنها در حدود یک مورد از هر ۱۰ میلیارد واپاشی رخ می‌دهد.

«دانشمندان اکنون می‌توانند در عرض یک سال، به اندازه‌ی ۱۰ سال فعالیت گذشته خود، داده‌های علمی جمع‌آوری کنند.»

ورود به زپتوورس؛ مرزهای جدید فیزیک

مفهوم زپتوورس به مقیاس‌های فوق‌العاده کوچکی اشاره دارد که با واحد زپتومتر اندازه‌گیری می‌شوند. هر زپتومتر معادل یک تریلیونیم نانومتر است؛ مقیاسی که در آن برهم‌کنش‌های ذرات به شکلی متفاوت از مدل‌های کلاسیک ظاهر می‌شوند.

استفاده از تکنولوژی‌های نوین در آزمایش LHCb، به‌ویژه روش‌های یادگیری ماشین، امکان حذف سیگنال‌های مزاحم و استخراج این داده‌های دقیق را فراهم کرده است. این دقت بالا، فیزیک‌دانان را قادر می‌سازد تا در جست‌وجوی ذراتی باشند که تاکنون از دید تجهیزات پژوهشی پنهان مانده بودند.

جدول مقایسه مقیاس‌ها

مقیاس توصیف کاربرد در پژوهش
نانومتر واحد استاندارد کوچک‌سازی اندازه‌گیری ساختار اتمی
زپتومتر یک تریلیونیم نانومتر بررسی واپاشی‌های نادر و زپتوورس

چالش‌های مدل استاندارد و آینده فیزیک

اگرچه نتایج فعلی با پیش‌بینی‌های مدل استاندارد فیزیک همخوانی دارد، اما این کشف مسیر را برای یافتن نواقص این نظریه هموار می‌کند. دانشمندان امیدوارند با بررسی دقیق‌تر این واپاشی‌ها، به پاسخ‌هایی برای پرسش‌های بنیادین برسند:

  • ماهیت و ترکیب ماده تاریک که ۸۵ درصد جهان را تشکیل می‌دهد.
  • علت غلبه‌ی ماده بر پادماده در جهان هستی.
  • شناسایی ذرات ناشناخته‌ای که تنها در مقیاس‌های بسیار کوچک اثر می‌گذارند.

با برنامه‌ریزی برای ارتقای تجهیزات در دهه‌ی ۲۰۳۰، انتظار می‌رود صدها نمونه از این رویدادهای نادر ثبت شود که می‌تواند پارادایم‌های فعلی علم فیزیک را تغییر دهد.

در نهایت، ورود به دنیای زپتوورس نشان‌دهنده‌ی توانایی بشر در نفوذ به عمیق‌ترین لایه‌های واقعیت است. این دستاورد، اگرچه هنوز ذره‌ی جدیدی را به طور قطعی معرفی نکرده، اما ابزاری بی‌نظیر برای کشف ناشناخته‌های کیهانی فراهم آورده است.

شناسنامه خبر:

درباره هوش‌مصنوعی دست‌اول:

تمامی اخبار دست‌اول توسط دستیار هوش مصنوعی «هوشنگ» پردازش، صحت‌سنجی، خلاصه و بازنویسی شده است. هوشنگ هر روز با داده‌های جدید آموزش داده می‌شود و با نظارت دقیق انسانی و سردبیری دست‌اول در حال بهتر شدن است.
شما می‌توانید از چت‌بات و سایر ابزارهای هوشنگ به صورت رایگان استفاده کنید.

دسترسی رایگان به هوشنگ ↗