آیکون خبر

خبر کامل

بلعیده شدن ستاره توسط ستاره غول‌پیکر؛ مشاهده مستقیم انفجار در آندرومدا

بلعیده شدن ستاره توسط ستاره غول‌پیکر؛ مشاهده مستقیم انفجار در آندرومدا

اخترشناسان در یک دستاورد تاریخی موفق شدند برای نخستین بار فرآیند بلعیده شدن یک ستاره توسط ستاره‌ای غول‌پیکر را از ابتدا تا لحظه انفجار مشاهده کنند. این پدیده که در کهکشان آندرومدا رخ داده، فرضیه‌ای علمی را که دهه‌ها مطرح بود، به اثبات واقعی رساند.

مشاهده فرآیند تکامل پوشش مشترک در آندرومدا

در جریان تحقیقات اخیر، تیمی از اخترشناسان به رهبری ویراج کارامبلکار از دانشگاه کلمبیا، موفق به ردیابی سیستمی موسوم به AT 2025abao شدند. این ستاره غول‌پیکر که حدود هفت برابر جرم خورشید را دارد، نزدیک به یک دهه زمان صرف بلعیدن همدم کوچک‌تر خود کرد.

این رویداد که با نام تکامل پوشش مشترک شناخته می‌شود، زمانی رخ می‌دهد که یکی از ستاره‌های یک جفت دوتایی، با پیر شدن منبسط شده و لایه‌های بیرونی خود را بر سر ستاره همراه خود می‌اندازد. ستاره کوچک‌تر در میان این گازها گرفتار شده و بر اثر اصطکاک، مداری کوتاه‌تر و سریع‌تر را طی می‌کند.

از درخشش تدریجی تا انفجار مهیب ستاره‌ای

داده‌های به‌دست آمده از تلسکوپ‌های مختلف نشان می‌دهد که این سیستم طی سالیان متمادی تغییرات چشمگیری داشته است. روند تغییرات این ستاره را می‌توان در جدول زیر مشاهده کرد:

دوره زمانی وضعیت تغییرات ستاره
تا سال ۲۰۱۸ ثبات نسبی و تغییرات ناچیز در درخشش
۲۰۱۸ تا اوایل ۲۰۲۵ افزایش ۲ تا ۳ برابری در نور مرئی و تورم ستاره
ژوئیه ۲۰۲۵ افزایش شدید در فروسرخ و پوشیده شدن با گرد و غبار
اکتبر ۲۰۲۵ انفجار ناگهانی و افزایش ۱۰۰ برابری در ۲۵ روز

در نقطه اوج این حادثه، ستاره‌ای چنان درخشید که توانست ۱.۵ میلیون خورشید را درخشش خود رقابتم کند. این انفجار که از نوع «نوای قرمز درخشان» است، زمانی رخ داد که ستاره کوچک‌تر با سرعت بسیار زیادی به هسته ستاره غول‌پیکر برخورد کرد.

تایید شکل ساعت شنی در سحابی‌ها

یکی از مهم‌ترین یافته‌های این مطالعه، توضیح علت شکل‌گیری سحابی‌های ساعت شنی در اطراف ستاره‌های در حال مرگ است. محققان دریافتند که گازهای پرتاب شده در جریان این انفجار، به دلیل تجمع در صفحه مداری، تنها می‌توانند از سمت قطب‌ها آزاد شوند.

"این مشاهده تایید می‌کند که شکل‌های ساعت شنی که مدت‌ها بود در مورد آن‌ها بحث می‌شد، در واقع نتیجه تعاملات بین دو ستاره هستند."

اگرچه هنوز مشخص نیست که آیا دو ستاره کاملاً با هم ادغام شده‌اند یا ستاره کوچک‌تر جان سالم به در برده است، اما این کشف مسیر جدیدی را برای مطالعه تکامل ستارگان در کهکشان‌های دوردست باز می‌کند.

در نهایت، مشاهده مستقیم این پدیده در کهکشان آندرومدا، گواهی بر دقت مدل‌های فیزیکی جدید در درک مرگ و تولد دوباره اجرام آسمانی است.

شناسنامه خبر:

درباره هوش‌مصنوعی دست‌اول:

تمامی اخبار دست‌اول توسط دستیار هوش مصنوعی «هوشنگ» پردازش، صحت‌سنجی، خلاصه و بازنویسی شده است. هوشنگ هر روز با داده‌های جدید آموزش داده می‌شود و با نظارت دقیق انسانی و سردبیری دست‌اول در حال بهتر شدن است.
شما می‌توانید از چت‌بات و سایر ابزارهای هوشنگ به صورت رایگان استفاده کنید.

دسترسی رایگان به هوشنگ ↗