آیکون خبر

خبر کامل

مصرف آنتی‌بیوتیک در ایران؛ رتبه اول جهان و آغاز نظارت بر تجویز پزشکان

مصرف آنتی‌بیوتیک در ایران؛ رتبه اول جهان و آغاز نظارت بر تجویز پزشکان

وضعیت بحرانی مصرف آنتی‌بیوتیک در ایران به مرحله‌ای رسیده است که این کشور از نظر میزان استفاده از این داروها، رتبه نخست جهان را به خود اختصاص داده و نرخ مصرف آن ۳.۵ برابر میانگین جهانی است.

بحران مصرف غیرمنطقی دارو و مقاومت میکروبی

در نشست خبری با موضوع مصرف منطقی دارو، مقامات وزارت بهداشت هشدار دادند که بیش از نیمی از تجویزهای انجام شده در کشور فاقد مبانی علمی و منطقی است. این روند نگران‌کننده منجر به پدیده مقاومت میکروبی شده است که می‌تواند پزشکی مدرن را با چالشی بی‌سابقه روبرو کند.

طبق آمارهای منتشر شده، نرخ مقاومت باکتریایی در ایران و آسیا به بیش از ۵۰ درصد رسیده است؛ در حالی که این رقم در اروپا و آمریکا تنها حدود ۱۰ درصد گزارش شده است. این شکاف بزرگ نشان‌دهنده آسیب جدی به سلامت نسل‌های آینده است.

«میکروب‌ها با هوش بالا، خود را در برابر آنتی‌بیوتیک‌ها تغییر داده و مقاوم می‌شوند؛ این یعنی ممکن است بیمار از یک بیماری سخت نجات یابد اما با باکتری‌های مقاوم در بدن باقی بماند.»

جزئیات آماری مصرف و توزیع داروها

بررسی داشبوردهای تجویز منطقی دارو نشان می‌دهد که در سال ۱۴۰۴، حدود ۳۰.۵ درصد از کل نسخه‌های صادر شده حاوی آنتی‌بیوتیک بوده‌اند. همچنین، بازار دارویی کشور تحت تأثیر این روند، ۱۲ درصد از کل حجم خود را به این دسته اختصاص داده است.

شاخص مصرف مقدار / درصد
میزان تجویز در نسخ متخصصان اطفال ۴۵ درصد
سهم آنتی‌بیوتیک از بازار دارو ۱۲ درصد
میزان مقاومت باکتریایی در ایران بیش از ۵۰ درصد

از نظر جغرافیایی نیز، شهر تهران با نرخ مصرفی حدود ۵ برابر اهواز، بیشترین میزان مصرف آنتی‌بیوتیک بیمارستانی را در کشور دارد.

نظارت سخت‌گیرانه بر عملکرد پزشکان

سازمان غذا و دارو اعلام کرد که سیستم پایش تجویز دارو فعال شده است. پزشکانی که رفتارهای تجویزی غیرمنطقی و فراتر از حد مجاز داشته باشند، پس از دریافت اخطار، به سازمان نظام پزشکی معرفی خواهند شد. تمرکز اصلی این نظارت‌ها بر موارد زیر است:

  • مصرف بی‌رویه آنتی‌بیوتیک‌ها
  • تزریق‌های غیرضروری سرم
  • استفاده از کورتون‌ها و داروهای خارج از فهرست
  • استفاده از آمپول‌های لاغری با عوارض شدید

نتیجه‌گیری و راهکارها

مقابله با بحران مصرف آنتی‌بیوتیک نیازمند ارتقای سواد سلامت در جامعه و تغییر نگرش بیماران است. جلوگیری از اصرار بیمار برای دریافت دارو و توجه به خطرات مقاومت میکروبی، تنها راه حفظ کارایی درمان‌های پزشکی در آینده خواهد بود.

شناسنامه خبر:

درباره هوش‌مصنوعی دست‌اول:

تمامی اخبار دست‌اول توسط دستیار هوش مصنوعی «هوشنگ» پردازش، صحت‌سنجی، خلاصه و بازنویسی شده است. هوشنگ هر روز با داده‌های جدید آموزش داده می‌شود و با نظارت دقیق انسانی و سردبیری دست‌اول در حال بهتر شدن است.
شما می‌توانید از چت‌بات و سایر ابزارهای هوشنگ به صورت رایگان استفاده کنید.

دسترسی رایگان به هوشنگ ↗