آیکون خبر

خبر کامل

جرف‌الصخر؛ توافق میان بغداد و شبه‌نظامیان و چالش حاکمیت دولت عراق

ورود نیروهای دولتی عراق به منطقه جرف‌الصخر، پس از سال‌ها تسلط گروه‌های مسلح تحت حمایت ایران، پرسش‌های جدی را درباره آینده نفوذ شبه‌نظامیان در این کشور برانگیخته است. توافق اخیر میان مقامات بغداد و گروه کتائب حزب‌الله، اگرچه از وقوع یک درگیری خونین جلوگیری کرد، اما مسیر دولت برای بازپس‌گیری کامل کنترل کشور را با چالش‌های تازه‌ای روبرو کرده است.

جزئیات توافق در جرف‌الصخر و بحران قاچاق نفت

منطقه جرف‌الصخر که از سال ۲۰۱۴ توسط گروه‌های مسلح پس از شکست داعش تصرف شده بود، همواره به عنوان کانون فعالیت‌های خارج از کنترل دولت شناخته می‌شد. گزارش‌های اطلاعاتی اخیر نشان داد که در این منطقه عملیات گسترده قاچاق نفت از خطوط لوله محلی صورت می‌گیرد.

در پی فشار علی الزیدی، نخست‌وزیر عراق، برای مبارزه با فساد و بازپس‌گیری مناطق استراتژیک، توافقی میان دولت و کتائب حزب‌الله حاصل شد. بر اساس این مصوبه:

  • ایجاد یک مرکز عملیات مشترک میان نیروهای دولتی و گروه‌های محلی.
  • خروج مرحله‌ای واحدهای کتائب حزب‌الله از منطقه.
  • استقرار تدریجی تیپ‌های ارتش، پلیس فدرال و پلیس انرژی.
  • حضور دو تیپ از نیروهای الحشد الشعبی برای حفظ امنیت.

نقش میانجی‌گری ایران در مدیریت بحران امنیتی

گزارش‌ها حاکی از آن است که این توافق پس از مداخله مستقیم مقامات جمهوری اسلامی ایران و با میانجی‌گری اسماعیل قاآنی، فرمانده نیروی قدس، شکل گرفته است. این موضوع نشان‌دهنده پیوند عمیق میان تهران و گروه‌های مسلح عراقی است که در تصمیم‌گیری‌های سرنوشت‌ساز امنیتی نقش دارند.

«هدف اصلی بغداد از مداخله در جرف‌الصخر، فراتر از مقابله با قاچاق نفت، مهار استفاده از خاک عراق برای حملات غیرمجاز به کشورهای همسایه و منافع خارجی بود.»

دولت عراق تلاش می‌کند با تثبیت حضور خود در این منطقه، از تبدیل شدن آن به پایگاهی برای حملات علیه منافع منطقه‌ای جلوگیری کند؛ موضوعی که پیش‌تر منجر به حملات تلافی‌جویانه ایالات متحده و عربستان به اهداف الحشد الشعبی شده بود.

آینده حاکمیت دولت در برابر نفوذ شبه‌نظامیان

با وجود گام‌های مثبت برای جلوگیری از جنگ داخلی، کارشناسان نسبت به ماهیت این توافق تردید دارند. برخی تحلیل‌گران معتقدند که حضور نیروهای وابسته به شبه‌نظامیان در составе contingents امنیتی جدید، تنها به معنای تغییر چهره کنترل منطقه است، نه خلع سلاح واقعی گروه‌ها.

سوال اصلی این است که آیا این توافق منجر به بازگشت واقعی حاکمیت دولت بر تمامی قلمروهای عراق می‌شود یا صرفاً چیدمان جدیدی از قدرت‌های مسلح در منطقه ایجاد خواهد کرد؟ بدون خلع سلاح کامل و از بین رفتن زیرساخت‌های تولید پهپاد و موشک، کنترل بغداد همچنان شکننده به نظر می‌رسد.

در نهایت، توافق جرف‌الصخر آزمونی برای نخست‌وزیر علی الزیدی است تا نشان دهد آیا می‌تواند میان موازنه قدرت‌های منطقه‌ای و اقتدار حاکمیت ملی، تعادلی پایدار برقرار کند یا خیر.

شناسنامه خبر:

درباره هوش‌مصنوعی دست‌اول:

تمامی اخبار دست‌اول توسط دستیار هوش مصنوعی «هوشنگ» پردازش، صحت‌سنجی، خلاصه و بازنویسی شده است. هوشنگ هر روز با داده‌های جدید آموزش داده می‌شود و با نظارت دقیق انسانی و سردبیری دست‌اول در حال بهتر شدن است.
شما می‌توانید از چت‌بات و سایر ابزارهای هوشنگ به صورت رایگان استفاده کنید.

دسترسی رایگان به هوشنگ ↗