آیکون خبر

خبر کامل

بحران ناترازی گاز؛ خسارتی ۱۰ تا ۲۰ میلیارد دلاری به اقتصاد ایران

بحران ناترازی گاز؛ خسارتی ۱۰ تا ۲۰ میلیارد دلاری به اقتصاد ایران

بحران ناترازی گاز؛ تهدیدی ساختاری برای اقتصاد ایران

بحران ناترازی گاز در ایران دیگر تنها یک چالش فصلی برای تامین گرمایش نیست، بلکه به یک تهدید ساختاری و عمیق برای کل بدنه اقتصادی کشور تبدیل شده است. با افزایش چشمگیر کسری گاز، زنجیره تولید صنعتی، صادرات غیرنفتی و حتی امنیت تأمین برق کشور با چالشی جدی روبرو شده است.

ابعاد آماری و شکاف میان عرضه و تقاضا

بر اساس داده‌های رسمی، مصرف روزانه گاز در اوج سرما به حدود ۹۰۰ میلیون مترمکعب می‌رسد. در این میان، بخش خانگی و تجاری حدود ۷۰ درصد این حجم را مصرف می‌کنند. با این حال، ناترازی گاز به دلیل آسیب‌های وارده به زیرساخت‌ها، به رقم بحرانی ۵۳۰ میلیون مترمکعب در روز رسیده است.

بخش مصرف‌کننده مقدار مصرف تقریبی (میلیون مترمکعب/روز)
خانگی، تجاری و صنایع کوچک ۶۵۰
نیروگاه‌ها و صنایع بزرگ ۳۰۰

صنایع بزرگ؛ قربانیان اصلی محدودیت انرژی

در اولویت‌بندی مصرف، صنایع بزرگ معمولاً اولین بخش‌هایی هستند که با کاهش سهمیه مواجه می‌شوند. این موضوع پیامدهای جبران‌ناپذیری برای بخش‌های زیر دارد:

  • صنعت فولاد: کاهش تولید آهن اسفنجی و افت بهره‌وری کوره‌ها که می‌تواند سالانه میلیاردها دلار خسارت ایجاد کند.
  • صنعت پتروشیمی: این بخش که هم سوخت و هم ماده اولیه است، با کاهش تولید متانول و پلی‌اتیلن، مستقیماً با کاهش درآمد ارزی کشور مواجه می‌شود.
  • صنعت سیمان: نیاز به سوخت‌های جایگزین مانند مازوت که هزینه‌های تولید را به شدت بالا می‌برد.
"محدودیت‌های مکرر انرژی طی سال‌های اخیر، بیش از ۱۴ میلیارد دلار ارزش تولید را در صنعت فولاد از بین برده است."

پیامدهای زنجیره‌ای؛ از خاموشی تا تورم

بحران گاز با بحران برق گره خورده است؛ چرا که ۸۰ درصد برق ایران از گاز تأمین می‌شود. کمبود سوخت در نیروگاه‌ها منجر به استفاده از سوخت‌های گران‌تر یا کاهش تولید برق می‌شود که در نهایت به خاموشی‌های صنعتی و تجاری ختم می‌گردد.

علاوه بر این، هزینه‌های تولید در صنایع پایین‌دستی (مانند بسته‌بندی مواد غذایی و تولید کودهای شیمیایی) افزایش یافته و این فشار اقتصادی در نهایت به صورت تورم مصرف‌کننده و کاهش قدرت خرید خانوارها تخلیه می‌شود.

جمع‌بندی و برآورد خسارت نهایی

برآوردها نشان می‌دهند که اگر این ناترازی در طول زمستان ادامه یابد، مجموع خسارت مستقیم و غیرمستقیم به اقتصاد ایران می‌تواند بین ۱۰ تا ۲۰ میلیارد دلار متغیر باشد. این رقم، نشان‌دهنده ضرورت فوری سرمایه‌گذاری در زیرساخت‌های تولید و ذخیره‌سازی برای جلوگیری از فروپاشی ظرفیت‌های تولیدی کشور است.

شناسنامه خبر:

درباره هوش‌مصنوعی دست‌اول:

تمامی اخبار دست‌اول توسط دستیار هوش مصنوعی «هوشنگ» پردازش، صحت‌سنجی، خلاصه و بازنویسی شده است. هوشنگ هر روز با داده‌های جدید آموزش داده می‌شود و با نظارت دقیق انسانی و سردبیری دست‌اول در حال بهتر شدن است.
شما می‌توانید از چت‌بات و سایر ابزارهای هوشنگ به صورت رایگان استفاده کنید.

دسترسی رایگان به هوشنگ ↗