صندوق‌های پوشش ریسک با ورود گسترده به بازار ۳۰ تریلیون دلاری اوراق قرضه خزانه‌داری ایالات متحده، به نیرویی تعیین‌کننده در اقتصاد جهانی تبدیل شده‌اند. این تغییر ساختاری در حالی رخ می‌دهد که سرمایه‌گذاران سنتی مانند صندوق‌های بازنشستگی، به دلیل تغییرات ساختاری، تمایل خود را به خرید اوراق بلندمدت از دست داده‌اند.

در حالی که این حضور جدید به دولت آمریکا در تامین بودجه و فروش بدهی‌ها کمک می‌کند، کارشناسان بر این باورند که این روند می‌تواند آسیب‌پذیری بزرگترین بازار اوراق قرضه جهان را افزایش دهد.

رشد بی‌سابقه نفوذ صندوق‌های پوشش ریسک در بازار اوراق

طبق گزارش دفتر تحقیقات مالی اوراق خزانه‌داری، دارایی‌های نقدی این صندوق‌ها در پایان سال ۲۰۲۵ به رقم خیره‌کننده ۲ تریلیون دلار رسید که نسبت به پنج سال پیش تقریباً سه برابر شده است. در بازار اوراق قرضه قابل معامله، سهم این صندوق‌ها اکنون به ۷ درصد رسیده است که یک رکورد تاریخی محسوب می‌شود.

داده‌های فدرال رزرو نیز نشان می‌دهد که این نهادها در نیمه نخست سال ۲۰۲۶ همچنان خریداران خالص بوده‌اند:

ربع اول ۲۰۲۶: خرید خالص ۲۶.۴ میلیارد دلار
ربع دوم ۲۰۲۶: خرید خالص ۶۰.۶ میلیارد دلار
مجموع نیمه اول: حدود ۸۷ میلیارد دلار خرید

ریسک‌های سیستماتیک و معاملات با اهرم بالا

یکی از بزرگترین نگرانی‌های نهادهای نظارتی، استفاده از اهرم‌های مالی سنگین توسط این صندوق‌ها است. برخلاف صندوق‌های بازنشستگی که نگاهی بلندمدت دارند، هدف اصلی صندوق‌های پوشش ریسک کسب بازدهی سریع و برتری نسبت به شاخص‌ها است.

"استفاده از اهرم‌های تهاجمی می‌تواند ریسک‌های سیستماتیک را تشدید کند. در صورت وقوع بحران، فرآیند خروج اجباری از بازار می‌تواند منجر به بی‌ثباتی مالی گسترده شود."

معاملات پایه (Basis Trade) که شامل خرید اوراق نقدی و فروش همزمان قراردادهای آتی است، یکی از حساس‌ترین بخش‌هاست. این معاملات معمولاً با اهرم‌های ۲۰ برابری یا حتی بیشتر انجام می‌شوند که در زمان نوسانات شدید، می‌تواند باعث ایجاد یک چرخه معیوب از فروش اجباری و سقوط قیمت‌ها شود.

تغییر الگوی سرمایه‌گذاری از صندوق‌های بازنشستگی

دلیل اصلی این جابجایی، تغییر در ماهیت صندوق‌های بازنشستگی است. طبق گزارش OECD، گذار از طرح‌های با مزایای معین به طرح‌های با مشارکت مشخص، باعث شده این نهادها کمتر به دنبال اوراق قرضه بلندمدت باشند. در عوض، آن‌ها به سمت دارایی‌های پربازده‌تر اما کم‌نقدشوندگی مثل اعتبارات خصوصی حرکت کرده‌اند.

در سال ۲۰۲۵، سرمایه‌گذاران نهادی نزدیک به ۳۰۰ میلیارد دلار را به صندوق‌های اعتبار خصوصی تزریق کردند که این امر جای خالی آن‌ها را در بازار اوراق خزانه‌داری پر کرده است.

نتیجه‌گیری: میان نقدشوندگی و بی‌ثباتی

در نهایت، حضور صندوق‌های پوشش ریسک در بازار اوراق قرضه یک تیغ دو لبه است. اگرچه فعالیت‌های معاملاتی آن‌ها می‌تواند نقدشوندگی بازار را در شرایط عادی بهبود بخشد، اما وابستگی شدید به تامین مالی کوتاه‌مدت و اهرم‌های بالا، پتانسیل ایجاد شوک‌های مالی بزرگ در زمان بحران را به همراه دارد.

اریک کانتور