کشف سبک‌های متمایز قصابی در میان نئاندرتال‌ها: نشانه‌ای از فرهنگ و سنت

غارهای کبارا و عمود: کانون‌های باستانی نئاندرتال‌ها

غارهای کبارا و عمود، واقع در شمال سرزمین فلسطین، در منطقه‌ای کوهستانی و نزدیک به سواحل مدیترانه قرار دارند. غار کبارا در رشته‌کوه‌های کرمل در مجاورت شهر حیفا و غار عمود در منطقه جلیل علیا، نزدیک شهر نهاریا در شمال فلسطین اشغالی واقع شده است. فاصله این دو غار حدود ۷۰ کیلومتر است و بررسی‌ها نشان می‌دهد که هر دو غار احتمالاً در بازه زمانی مشابه و در فصول سرد، محل زندگی نئاندرتال‌ها بوده‌اند.

تحلیل ابزارهای سنگی، استخوان‌های شکار و بقایای آتشگاه‌های کشف‌شده در این دو محوطه، تصویر نسبتاً روشنی از عادت‌های غذایی نئاندرتال‌ها ارائه می‌دهد. این انسان‌تباران باستانی که تا حدود ۴۰ هزار سال پیش در اروپا و آسیا می‌زیستند، به طور منظم گوشت غزال و گوزن زرد مصرف می‌کردند و گاهی جانوران بزرگ‌تری مانند گراز وحشی یا گاومیش نیز به رژیم غذایی آن‌ها اضافه می‌شد. آن‌ها همچنین از گیاهان خودرو برای طعم‌دادن به غذا استفاده می‌کردند.

تفاوت‌های شگفت‌انگیز در قصابی نئاندرتال‌ها

آنچه پژوهش جدید را متمایز می‌کند، تفاوت‌های آشکار در شیوه قطعه‌قطعه کردن گوشت میان دو گروه نئاندرتالی است. تیمی از پژوهشگران به سرپرستی آنائل ژالون از دانشگاه عبری، استخوان‌هایی را که در لایه‌های ۵۰ تا ۶۰ هزار ساله در این دو غار یافت شده بود، زیر میکروسکوپ بررسی کردند.

نتایج نشان داد که ابزارهای مورد استفاده مشابه بودند، اما رد برش‌ها در هر غار، الگوی خاص خود را داشت:

• در غار کبارا، بریدگی‌ها از نظر عمق و پهنا تنوع بیشتری داشتند.
• در غار عمود، بریدگی‌ها فشرده‌تر بودند و در خوشه‌های متراکم‌تری قرار گرفته و روی هم افتاده بودند.

برای رد فرضیه اینکه تفاوت در شیوه‌های برش ناشی از نوع شکار بوده است، تیم پژوهشگران استخوان‌های بلند غزال‌ها را در هر دو محل مورد تحلیل قرار دادند. نتیجه واضح بود: تفاوت در الگوی برش حتی در استخوان‌های مشابه نیز دیده می‌شد.

سرن کابوکچو، گیاه‌باستان‌شناس از دانشگاه لیورپول، تفاوت‌ها را نه حاصل بی‌تجربگی، بلکه ناشی از تفاوت در شیوه کار و تکنیک‌های انتقال‌یافته می‌داند. به گفته او، وضعیت را می‌توان چنین توصیف کرد: دو گروه بسیار نزدیک به هم، هر دو در حال قطعه‌قطعه کردن گوشت بودند، اما با دو روش متفاوت: در یکی گوشت با دقت بیشتر تا نزدیک استخوان جدا می‌شود، در دیگری خیر.

از نظر ژالون، این الگوها حاصل تصمیم‌گیری‌های آگاهانه‌اند، نه صرفاً واکنش به شرایط محیطی یا فرصت‌های شکار. احتمال دارد در غار عمود، گوشت پیش از پخت خشک یا آویزان می‌شده که در نتیجه، برای برش دادن آن نیاز به نیروی بیشتر یا تکنیک خاص‌تری وجود داشته است.

سنت‌های فرهنگی و انتقال دانش

در نگاه اول، شاید انتظار برود که در عملی مانند قصابی که جنبه‌ای کاربردی و فرصت‌طلبانه دارد، روش کارآمدتر انتخاب شود، اما آنچه در اینجا دیده می‌شود، ردپایی از سنت‌های اجتماعی و فرهنگی است که احتمالاً از نسلی به نسل دیگر منتقل می‌شده‌اند. پژوهش‌های پیشین نیز نشان داده‌اند که تفاوت در الگوهای برش لزوماً به معنای مهارت کمتر نیست، بلکه بیشتر به نوع آموزش و روش‌های گروهی مربوط می‌شود.

کابوکچو این نتیجه‌گیری را طبیعی می‌داند و معتقد است با بررسی دقیق‌تر محوطه‌های باستانی دوران پارینه‌سنگی میانی، نمونه‌های بیشتری از چنین تفاوت‌های فنی و فرهنگی خواهیم یافت.

با این حال، نکته‌ای که همچنان در ابهام باقی مانده، زمان دقیق سکونت نئاندرتال‌ها در دو غار است. هنوز مشخص نیست که آیا نئاندرتال‌ها به طور هم‌زمان در عمود و کبارا زندگی می‌کردند یا فاصله‌ای چند صد ساله میان آن‌ها وجود داشته است. با این حال، الگوی ثابت و تکرارشونده برش‌ها در لایه‌های قدیمی و جدید غار عمود، این فرضیه را تقویت می‌کند که گروه‌هایی با سبک قصابی مشخص، طی نسل‌ها به این مکان بازمی‌گشته و سنت‌های خود را زنده نگاه می‌داشته‌اند.

این پژوهش در نشریه Frontiers in Environmental Archaeology منتشر شده است.