هشدار بی‌سابقه رئیس‌جمهور چین: توقف سرمایه‌گذاری بی‌رویه در هوش مصنوعی و خودروهای برقی

انتقاد از سرمایه‌گذاری‌های بی‌رویه

رئیس‌جمهور چین با انتقاد شدید از مقامات محلی که بدون ارزیابی واقع‌بینانه، پروژه‌های عظیم را آغاز می‌کنند، اظهار داشت: «وقتی صحبت از پروژه‌ها می‌شود، چند مورد بلافاصله به ذهن می‌رسند؛ هوش مصنوعی، قدرت محاسباتی و خودروهای برقی. آیا همه‌ی استان‌ها باید دقیقاً در همین حوزه‌ها سرمایه‌گذاری کنند؟» این سخنان، نگرانی پکن را از هدر رفت منابع و ایجاد بدهی‌های جدید در پی سرمایه‌گذاری‌های غیرضروری نشان می‌دهد.

چالش‌ها در بخش هوش مصنوعی

در ماه‌های اخیر، دولت‌های محلی در مناطق دورافتاده‌ای مانند سین‌کیانگ، پروژه‌های متعددی برای ساخت دیتاسنتر با هدف بهره‌برداری از موج هوش مصنوعی راه‌اندازی کرده‌اند. با این حال، بسیاری از این پروژه‌ها فاقد دانش فنی لازم بوده و منجر به هدر رفت منابع حیاتی مانند تراشه‌ها شده‌اند. برخی فعالان صنعتی هشدار داده‌اند که تراشه‌ها در دیتاسنترهای تازه‌تأسیس بی‌استفاده مانده‌اند.

یکی از سرمایه‌گذاران حوزه هوش مصنوعی معتقد است که هشدار شی جین‌پینگ احتمالاً بر سرمایه‌گذاری در قطب‌های اصلی مانند پکن یا شنژن تأثیر نخواهد گذاشت، بلکه بیشتر متوجه شهرهای کوچکی است که بدون آمادگی کافی وارد رقابت در عرصه هوش مصنوعی شده‌اند.

رقابت شدید در بازار خودروهای برقی

در حوزه خودروهای برقی، رقابت شدید بر سر کاهش قیمت، سوددهی بسیاری از تولیدکنندگان را به شدت کاهش داده است. این وضعیت تا جایی پیش رفته که حتی شرکای تجاری چین نیز نسبت به تأثیرات منفی این قیمت‌گذاری‌ها در سطح جهانی هشدار داده‌اند. این رقابت ناسالم، پایداری مالی شرکت‌ها را به خطر انداخته و نگرانی‌هایی را در مورد آینده این صنعت ایجاد کرده است.

نگرانی از بدهی و تورم منفی

شی جین‌پینگ بر لزوم توجه به میزان بدهی‌های ایجاد شده تأکید کرد و گفت: «نباید فقط به رشد تولید ناخالص داخلی (GDP) یا تعداد پروژه‌های بزرگ توجه کرد؛ باید دید چه میزان بدهی ایجاد شده است. نباید اجازه دهیم بعضی‌ها مشکلات را به آینده واگذار کنند و خود را کنار بکشند.»

این موضع‌گیری تند در حالی بیان می‌شود که سال گذشته، شی در سفر به فرانسه، وجود ظرفیت مازاد در چین را انکار کرده بود. این تغییر آشکار در جهت‌گیری دولت مرکزی، نشان‌دهنده نگرانی فزاینده از وضعیت اقتصادی است.

اقتصاددانان هشدار می‌دهند که چین طولانی‌ترین دوره فشار تورم منفی خود را از دهه ۹۰ میلادی تاکنون تجربه می‌کند. شاخص GDP Deflator که تصویر کلی‌تری از تورم در کالاها و خدمات ارائه می‌دهد، ۹ فصل پیاپی روند نزولی داشته است. این شرایط، گمانه‌زنی‌ها درباره مداخله مستقیم دولت برای کنترل ظرفیت تولید یا تثبیت قیمت‌ها را تقویت می‌کند.