افزایش حوادث شغلی و الزام کارفرمایان به آموزش ایمنی کار

افزایش نگران‌کننده حوادث و بیماری‌های شغلی در جهان

حوادث و بیماری‌های ناشی از کار به یک نگرانی بین‌المللی تبدیل شده‌اند. گزارش‌ها حاکی از آن است که سالانه بیش از یک میلیون نفر در سراسر جهان بر اثر حوادث شغلی جان خود را از دست می‌دهند و تعداد زیادی نیز دچار آسیب‌های جدی می‌شوند. این وضعیت نه تنها بر زندگی کارگران و خانواده‌هایشان تأثیر منفی می‌گذارد، بلکه هزینه‌های سنگینی را نیز بر جامعه تحمیل می‌کند.

بر اساس آمار سازمان بین‌المللی کار در سال ۲۰۲۳، حدود ۳۴۰ میلیون حادثه و ۱۶۰ میلیون بیماری شغلی در دنیا به ثبت رسیده است. همچنین، ۲۰۳ میلیون نفر در همین سال فوت کرده و بیش از ۳۳۷ میلیون کارگر نیز درگیر حوادث غیرفوتی شغلی شده‌اند. این آمار تکان‌دهنده، ضرورت توجه جدی به ایمنی و بهداشت کار را بیش از پیش نمایان می‌سازد.

الزام کارفرمایان به آموزش ایمنی کار

وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی همواره صیانت از نیروی انسانی را یکی از دغدغه‌های اصلی خود دانسته است. در همین راستا، کاهش حوادث شغلی در دستور کار بازرسان کار قرار گرفته و بیش از ۲۲ هزار کمیته حفاظت فنی در کارگاه‌های بالای ۲۵ نفر در سراسر کشور تشکیل شده است. این کمیته‌ها با هدف خودارزیابی و صیانت از نیروی کار و سرمایه‌های مجموعه فعالیت می‌کنند.

همه کارفرمایان موظفند دوره‌های آموزش‌های ایمنی کار را برای کارگران خود برقرار کنند تا از آموزش ایمنی در محیط کار بهره‌مند شوند.

پروانه رضایی، معاون روابط کار وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی، بر الزام کارفرمایان به برقراری دوره‌های آموزش ایمنی کار تأکید کرده است. وی اظهار داشت که طبق فصل چهارم قانون کار، کارفرمایان موظفند این دوره‌ها را برای کارگران خود فراهم کنند تا کارگران از آموزش ایمنی در محیط کار بهره‌مند شوند. همچنین، نقش شورای عالی حفاظت فنی در تنظیم مقررات حوزه ایمنی کار بسیار مهم است و تمامی شرکای اجتماعی، از نمایندگان کارگر تا کارفرما، در وضع این مقررات نقش دارند.

بیشترین حوادث در بخش ساختمان و معدن

بررسی گزارش‌ها نشان می‌دهد که بیشترین آمار حوادث ناشی از کار مربوط به فعالیت‌های ساختمانی است. نزدیک به ۴۰ درصد از حوادث کار در کشور در بین کارگران ساختمانی رخ می‌دهد و پس از آن، حوادث در بخش معدن قرار دارد. این آمار نشان‌دهنده نیاز مبرم به تمرکز بیشتر بر ایمنی در این صنایع پرخطر است.

انواع دوره‌های آموزشی ایمنی کار:

• دوره‌های آموزش ایمنی عمومی: این دوره‌ها با هدف آشنایی مقدماتی با انواع خطرات در محیط‌های کاری و مقررات، آیین‌نامه‌ها و راهکارهای پیشگیری از حوادث ارائه می‌شوند.
• دوره‌های آموزش ایمنی تخصصی: این دوره‌ها برای افزایش آگاهی و ارتقای سطح دانش ایمنی به صورت تخصصی و متناسب با خطرات و نیازهای شغلی طراحی شده‌اند.

ایمنی و مهارت کار از یکدیگر جدا نیستند و کارگران باید هر دو موضوع را در حین آموزش فرا گیرند.

طرح جدید وزارت کار برای افزایش ایمنی

وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی اخیراً از طرح جدیدی برای افزایش ایمنی و کاهش حوادث کار در بنگاه‌های اقتصادی رونمایی کرده است. این طرح با همکاری دفاتر خدمات سلامت وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی اجرایی می‌شود و با بهره‌گیری از تجارب کارشناسان این دفاتر، ضمن افزایش بازرسی‌ها، به آموزش ایمنی به کارگران بنگاه‌ها نیز می‌پردازد.

غلامحسین محمدی، رئیس سازمان آموزش فنی و حرفه‌ای کشور، نیز بر اهمیت آموزش ایمنی به کارگران تأکید کرده است. وی اظهار داشت که این سازمان و مراکز دارای مجوز از آن، با دستور وزیر تعاون، کار و رفاه اجتماعی، برای ارائه آموزش‌های ایمنی به جامعه کارگری و کارفرمایی بسیج شده‌اند تا در پیشگیری از حوادث ناشی از کار نقش ایفا کنند. وی همچنین بر ضرورت ارائه آموزش‌های ایمنی و مهارتی به صورت همزمان تأکید کرد و گفت: «ایمنی و مهارت کار از یکدیگر جدا نیستند و کارگران باید هر دو موضوع را در حین آموزش فرا گیرند.»

موضوع ایمنی کار به عنوان یکی از ارکان سند ملی کار شایسته و از مهم‌ترین راهبردهای سازمان بین‌المللی کار در برخورداری کارگران از حقوق کار به شمار می‌رود. طرح جدید وزارت کار با افزایش بهداشت حرفه‌ای و ایجاد شرایط ایمنی در محیط کارگاه‌ها، موجب کاهش آمار حوادث ناشی از کار و ترویج فرهنگ ایمنی در محیط کار می‌شود که منافع بنگاه‌های اقتصادی را نیز تضمین خواهد کرد.

مسئولیت کارفرمایان و نقش بازرسی‌ها

کارشناسان معتقدند که پیشگیری از حوادث ناشی از کار از اهمیت بالایی برخوردار است و باید با آموزش‌های ایمنی، ارائه تجهیزات مناسب، نظارت دقیق و فرهنگ‌سازی در محیط کار، از بروز این حوادث جلوگیری کرد. کارفرمایان مسئولیت اصلی در قبال ایمنی و بهداشت کارگران خود را بر عهده دارند و باید با فراهم کردن محیط کار ایمن و سالم، از بروز حوادث جلوگیری کنند. افزایش بازرسی‌ها از کارگاه‌ها نیز می‌تواند در شناسایی و رفع عوامل خطرناک مؤثر باشد.