مصرف روزانه نوشابه‌های رژیمی و افزایش 38 درصدی خطر دیابت نوع 2

جزئیات مطالعه گسترده

این مطالعه جامع توسط محققان دانشگاه موناش و با همکاری دانشگاه RMIT انجام شده است. در این پژوهش، اطلاعات سلامت 36,608 نفر از شرکت‌کنندگان در بازه سنی 40 تا 69 سال، به مدت میانگین 13.9 سال مورد بررسی قرار گرفت.

شرکت‌کنندگان بر اساس میزان مصرف نوشیدنی‌های شیرین‌شده با شکر (SSB) و نوشیدنی‌های حاوی شیرین‌کننده مصنوعی (ASB) به گروه‌های زیر تقسیم شدند:

• هرگز یا کمتر از یک بار در ماه
• یک تا سه بار در ماه
• یک تا شش بار در هفته
• بیش از یک بار در روز

سپس ارتباط میان این الگوهای مصرف و خطر ابتلا به دیابت نوع 2 تحلیل شد.

افزایش خطر دیابت نوع 2 با نوشابه‌های رژیمی

نتایج این پژوهش بسیار قابل توجه است. مصرف تنها یک قوطی نوشابه رژیمی در روز، خطر ابتلا به دیابت نوع 2 را 38 درصد افزایش می‌دهد. این در حالی است که همین مقدار نوشیدنی شیرین‌شده با شکر، تنها 23 درصد خطر را بالا می‌برد.

پروفسور باربارا دِ کورتن، نویسنده ارشد مطالعه، اظهار داشت: «شیرین‌کننده‌های مصنوعی معمولاً به عنوان جایگزینی سالم برای افراد در معرض دیابت توصیه می‌شوند، اما یافته‌های ما نشان می‌دهد خود این مواد ممکن است خطراتی برای سلامتی داشته باشند.»

تأثیر مستقل از چاقی

یکی از نکات کلیدی این مطالعه، بررسی نقش شاخص توده بدنی (BMI) و نسبت دور کمر به باسن بود. تحلیل‌های آماری نشان داد که در مورد نوشیدنی‌های قندی، با در نظر گرفتن این شاخص‌ها، ارتباط میان مصرف و دیابت از بین می‌رود که نشان‌دهنده نقش اصلی چاقی به عنوان عامل واسطه است.

اما در مورد نوشیدنی‌های رژیمی، وضعیت متفاوت بود. محققان تأکید کردند که حتی پس از تعدیل داده‌ها بر اساس شاخص‌های چاقی، خطر ابتلا به دیابت نوع 2 همچنان در سطح 38 درصد باقی ماند. این یافته احتمال وجود اثرات متابولیکی مستقل از چاقی را مطرح می‌کند، از جمله:

• تأثیر بر میکروبیوم روده
• تغییر در تنظیم قند خون

فرضیات و شیرین‌کننده‌های احتمالی

اگرچه این مطالعه به نوع خاصی از شیرین‌کننده‌ها اشاره نکرده است، اما احتمال داده می‌شود که شیرین‌کننده‌های رایجی مانند آسپارتام، ساخارین، سوکرالوز و آسه‌سولفام پتاسیم در این روند نقش داشته باشند. پژوهش‌های قبلی نیز نشان داده بودند که برخی از این مواد می‌توانند پاسخ انسولینی پس از غذا را تحریک کرده یا ترکیب و عملکرد باکتری‌های روده را تغییر دهند.

یکی دیگر از فرضیات مطرح شده این است که شیرینی شدید و غیرطبیعی این مواد، بدن را به دریافت کالری شیرین عادت می‌دهد. این اتفاق که در حالت طبیعی رخ نمی‌دهد، می‌تواند تنظیم اشتها، حساسیت انسولینی و مسیرهای متابولیکی را تحت تأثیر قرار دهد.

نتیجه‌گیری و توصیه‌های بهداشتی

نویسندگان مقاله تأکید کرده‌اند که این یافته‌ها به وضوح نشان می‌دهد شیرین‌کننده‌های مصنوعی لزوماً «سالم‌تر» از شکر نیستند. این موضوع اهمیت بازنگری دقیق در سیاست‌گذاری‌های بهداشتی و توصیه‌های تغذیه‌ای مربوط به مصرف این مواد را دوچندان می‌کند.

نتایج کامل این مطالعه در ژورنال معتبر Diabetes & Metabolism منتشر شده است.