رفلاکس معده؛ شایع‌ترین بیماری گوارشی و راهکارهای پیشگیری از آن

عوامل اصلی رفلاکس معده

دکتر ایرج خسرونیا، فوق تخصص بیماری‌های گوارش و کبد، در مورد عوامل تشدیدکننده رفلاکس معده توضیح می‌دهد. به گفته وی، این بیماری بیشتر در افراد با سابقه اضافه‌وزن و چاقی، و همچنین کسانی که پس از کاهش وزن شدید، لاغر شده‌اند، مشاهده می‌شود. علاوه بر این، زنان باردار و افرادی که پرخوری می‌کنند یا وعده‌های غذایی سنگین مصرف می‌کنند، بیشتر در معرض خطر هستند.

رفلاکس معده زمانی رخ می‌دهد که اسید معده به مری بازمی‌گردد و علائمی نظیر احساس ترش‌کردن، سوزش در ناحیه پشت جناغ سینه (سوزش سردل) و درد در معده و گلو را ایجاد می‌کند. دکتر خسرونیا تأکید می‌کند که رفلاکس با درمان دارویی، پرهیز از پرخوری و تغییر در سبک زندگی قابل کنترل و درمان است و ممکن است به مرور زمان بهبود یابد.

غذاها و نوشیدنی‌های تشدیدکننده رفلاکس

برخی از مواد غذایی و نوشیدنی‌ها می‌توانند علائم رفلاکس معده را تشدید کنند. پرهیز از مصرف این موارد برای کنترل بیماری ضروری است:

• غذاهای چرب و سرخ‌کردنی: این غذاها هضم را دشوار کرده و فشار بر اسفنکتر مری را افزایش می‌دهند.
• خوراکی‌های شیرین: شیرینی‌جات، شکلات و کاکائو می‌توانند باعث شل شدن اسفنکتر مری شوند.
• فست‌فودها: به دلیل چربی و مواد افزودنی بالا، هضم آن‌ها دشوار است.
• خوراکی‌های شور: مانند چیپس و پفک که می‌توانند تحریک‌کننده باشند.
• خوراکی‌های ترش: اسید موجود در آن‌ها می‌تواند سوزش را افزایش دهد.
• قهوه و چای پررنگ: به دلیل کافئین بالا، می‌توانند رفلاکس را تشدید کنند.
• ادویه‌های زیاد: به خصوص ادویه‌های تند که تحریک‌کننده هستند.

ارتباط چاقی با رفلاکس معده

مطالعات پژوهشگران ایرانی نشان می‌دهد که حدود ۳۰ درصد از غذای مصرفی مردم ایران اضافه است و ۷۰ درصد جمعیت کشور دچار اضافه‌وزن یا چاقی هستند. چاقی یکی از عوامل اصلی رفلاکس معده است؛ به ویژه شکم بزرگ که یکی از مهم‌ترین عوامل تحریک علائم این بیماری محسوب می‌شود.

راهکارهای پیشگیری از تشدید رفلاکس

دکتر خسرونیا معتقد است با چند تغییر ساده در سبک زندگی می‌توان به تسکین علائم رفلاکس معده کمک کرد:

• پرهیز از پرخوری: وعده‌های غذایی کوچک‌تر و مکرر مصرف کنید.
• اجتناب از غذاهای مضر: از خوردن غذاهای چرب، تند، ترش و سرخ‌شده پرهیز کنید.
• عدم دراز کشیدن پس از غذا: بلافاصله بعد از خوردن غذا دراز نکشید.
• فاصله بین شام و خواب: بین وعده شام و زمان خواب حداقل ۲ تا ۳ ساعت فاصله بیندازید.
• حفظ وزن متعادل: اضافه‌وزن یکی از عوامل تشدید رفلاکس است.
• مصرف دارو طبق تجویز پزشک: از مصرف خودسرانه دارو پرهیز کنید.
• پرهیز از نوشیدنی‌های مضر: نوشیدنی‌های گازدار (مانند نوشابه‌ها)، کافئین‌دار (مانند قهوه)، الکل و سیگار را مصرف نکنید.
• استفاده از بالش بلندتر هنگام خواب: سر و قفسه سینه را کمی بالاتر از سطح زمین نگه دارید.
• پرهیز از لباس‌های تنگ: فشار به شکم می‌تواند علائم را تشدید کند.
• جویدن آدامس بدون قند: افزایش بزاق می‌تواند به کاهش اسید معده کمک کند.