خبر کامل
آغاز فصل جدید روابط مالی ایران: از لیست سیاه FATF تا کنوانسیون پالرمو
پس از شش سال حضور ایران در فهرست سیاه گروه ویژه اقدام مالی (FATF)، تحولات اخیر نشان‌دهنده آغاز فصلی نوین در روابط مالی کشور است. دبیرخانه FATF با ارسال دعوتنامه‌ای رسمی به دبیر شورای عالی پیشگیری و مقابله با جرایم پولشویی و تأمین مالی تروریسم و رئیس مرکز اطلاعات مالی کشور، خواستار حضور وی در مذاکرات حضوری این نهاد در مادرید شده است. این دعوت، نتیجه مسیری دو ساله از ارائه مستندات و گزارش‌های فنی و تصویب نهایی «کنوانسیون پالرمو» است که می‌تواند سرنوشت پرونده ایران در FATF را تغییر دهد.
عضویت رسمی ایران در کنوانسیون پالرمو
بر اساس اعلام اسماعیل بقایی، سخنگوی وزارت امور خارجه، ایران از تاریخ ۱۵ مرداد (۶ اوت) رسماً به عضویت «کنوانسیون مقابله با جرایم سازمان‌یافته فراملی» موسوم به کنوانسیون پالرمو درآمد. این اقدام که به عنوان یک تصمیم حاکمیتی و بر اساس تشخیص مصالح کشور اتخاذ شده، پس از تأیید در مراجع ذی‌صلاح، با تودیع سند الحاق ایران نزد دبیرکل سازمان ملل متحد نهایی شد.
تأثیر FATF بر اقتصاد ایران: دیدگاه کارشناسان
کارشناسان و فعالان اقتصادی همواره بر اهمیت پذیرش FATF برای تسهیل روابط تجاری و کاهش هزینه‌های مبادلات تأکید کرده‌اند. محمدصادق الحسینی، اقتصاددان، در این باره می‌گوید:
«قبل از این باید موضوع را ابتدا به درستی درک کنیم و ببینیم که آیا اف‌ای‌تی‌اف امکان دارد ما را از لیست سیاه در بیاورد و به عنوان یک کشور نرمال در شرایط فعلی قبول کند یا خیر. بعد از آن، باید ببینیم اگر اف‌ای‌تی‌اف این کار را بکند، تاثیر آن روی بازارها و در اقتصاد چیست.»
به گفته وی، احتمال خروج کامل ایران از لیست سیاه در این مرحله منتفی است، اما در صورت تصویب CFT و پذیرش هر دو کنوانسیون پالرمو و CFT، ایران می‌تواند از لیست سیاه خارج شده و به لیست خاکستری منتقل شود. این انتقال نیازی به رأی‌گیری پلنری ندارد و با رعایت الزامات خاصی محقق می‌شود.
چالش‌های خروج از لیست خاکستری
الحسینی تأکید می‌کند که خروج از لیست خاکستری در حال حاضر برای ایران مقدور نیست، حتی با پذیرش دو کنوانسیون. وی دلیل این امر را از دست دادن فرصت‌ها در گذشته، به ویژه زمانی که اسرائیل عضو اصلی FATF نبود، و ایجاد دست‌انداز در مسیر تصویب FATF در ایران می‌داند. او می‌افزاید:
«هم‌اکنون دیگر اسرائیل عضو اصلی است و رای‌گیری هم اجماعی است، یعنی همه کشورها عملا باید رای دهند و یک کشور هم اگر رای ندهد، از لیست خارج نمی‌شوید؛ مگر این‌که اتفاقات خاصی بیفتد که آن هم زمانی است که ایران و آمریکا با هم مذاکره و توافقی کرده باشند که آمریکایی‌ها خودشان عملا تعهد بیرون آمدن ایران از لیست خاکستری را برداشته باشند.»
با این حال، وی خروج از لیست سیاه را گامی مثبت برای کشور می‌داند و بر لزوم انجام آن تأکید می‌کند.
FATF: دستورالعمل‌ها نه جاسوسی اطلاعات
این اقتصاددان در پاسخ به نگرانی‌ها درباره افشای اطلاعات با پذیرش FATF، این ادعاها را بی‌اساس می‌داند. او توضیح می‌دهد که FATF مجموعه‌ای از دستورالعمل‌ها برای جلوگیری از پولشویی است، مشابه دستورالعمل‌های اینترپل، و اطلاعات تنها زمانی به اشتراک گذاشته می‌شود که کشور خود بخواهد.
تغییرات اقتصادی با پیوستن به FATF
الحسینی به اثرات ورود ایران به لیست خاکستری FATF اشاره می‌کند و می‌گوید که این امر در شرایط تحریم‌ها کمک چندانی به کشور نمی‌کند. هدف اصلی از پیوستن به FATF، آمادگی برای مبادلات آزادانه در جهان پس از برداشته شدن تحریم‌هاست.
- تسهیل مبادلات خارجی: خروج از لیست سیاه FATF به ایرانیان کمک می‌کند تا با دردسر کمتری در کشورهای خارجی حساب باز کنند و مبادلات با هزینه کمتری انجام شود.
- فعالیت بانک‌های ایرانی: شعب بانک‌های ایرانی در دنیا می‌توانند اقدامات بیشتری داشته باشند.
- اثرات روانی داخلی: در داخل کشور، خروج از لیست سیاه FATF اثرات روانی مثبتی دارد؛ از جمله بهبود وضعیت برخی سهام در بورس (مانند خودرویی‌ها و بانکی‌ها) و ارسال سیگنالی به مردم مبنی بر عزم کشور برای مذاکره و تغییر در سیاست خارجی.
وی تأکید می‌کند که این اقدامات باید در بسته‌ای همراه با توافق با آمریکا صورت گیرد تا ایران از شرایط کنونی خارج شود. در آن صورت، خروج از لیست خاکستری نیز ممکن شده و تأثیرات بزرگ و واقعی بر اقتصاد ایران خواهد داشت.
منافع مخالفان پیوستن به FATF
در پاسخ به این پرسش که منافع مخالفان پیوستن به FATF چیست، الحسینی حدس‌هایی را مطرح می‌کند:
- منافع اسرائیل: اسرائیل به عنوان رقیب و دشمن منطقه‌ای ایران، از عدم تصویب FATF در ایران نفع می‌برد.
- جهل و نفوذ: بسیاری از مخالفان به دلیل عدم درک صحیح از سازوکارهای FATF و تحت تأثیر نفوذی‌ها، به مخالفت می‌پردازند.
او تأکید می‌کند که FATF هیچ ضرری برای ایران ندارد و پذیرش آن منفعت دشمنان ایران را از بین می‌برد.
درباره هوش‌مصنوعی دست‌اول:
تمامی اخبار دست‌اول توسط دستیار هوش مصنوعی «هوشنگ» پردازش، صحت‌سنجی، خلاصه و بازنویسی شده است. هوشنگ هر روز با داده‌های جدید آموزش داده می‌شود و با نظارت دقیق انسانی و سردبیری دست‌اول در حال بهتر شدن است.
شما می‌توانید از چت‌بات و سایر ابزارهای هوشنگ به صورت رایگان استفاده کنید.