توقف موقت معاملات سهام عدالت؛ شروط بازگشایی و تکذیب آزادسازی مجدد

مهدی حاجی‌وند، دستیار رئیس سازمان بورس و اوراق بهادار در امور سهام عدالت، با تشریح جزئیات طرح سهام عدالت که از سال ۱۳۸۵ آغاز شده و ۵۰ میلیون نفر از جمعیت کشور را پوشش می‌دهد، اعلام کرد که در حال حاضر سازمان بورس برنامه‌ای برای از سرگیری خرید و فروش سهام عدالت در کوتاه‌مدت ندارد. این تصمیم به دلیل لزوم برگزاری کامل مجامع شرکت‌های سرمایه‌گذاری استانی و همچنین فراهم بودن شرایط مناسب در بازار سرمایه اتخاذ شده است.

تاریخچه و اهداف سهام عدالت

طرح توزیع سهام عدالت با هدف واگذاری بخشی از سهام شرکت‌های دولتی به اقشار کم‌درآمد جامعه آغاز شد. در ابتدا، قرار بود سود سالانه مجامع این سهام به مدت ۱۰ سال به جای پرداخت مستقیم به مردم، بابت اقساط به دولت واریز شود. پس از این دوره، دو هدف اصلی دنبال می‌شد:

• آزادسازی سهام: امکان فروش یا مدیریت مستقیم سهام توسط مردم.
• واریز سود نقدی: پرداخت سالانه سود نقدی سهام به حساب سهامداران.

از سال ۱۳۹۵ به بعد، واریز سود سهام عدالت از طریق شماره شبای بانکی ثبت شده در سامانه سجام آغاز شد و همچنان ادامه دارد.

توقف معاملات و دلایل آن

در سال ۱۳۹۹، پس از ابلاغیه آزادسازی سهام عدالت، برای مدت کوتاهی امکان خرید و فروش این سهام فراهم شد. با این حال، به دلایل مختلفی از جمله شرایط نامساعد بازار سرمایه در آن مقطع زمانی و همچنین برای صیانت از سرمایه و حقوق سهامداران، با نظر شورای عالی بورس، معامله این سهام متوقف شد.

پیش‌شرط‌های بازگشایی معاملات

حاجی‌وند تاکید کرد که یکی از پیش‌شرط‌های اصلی برای از سرگیری خرید و فروش سهام عدالت، برگزاری مجامع شرکت‌های سرمایه‌گذاری استانی سهام عدالت است. مطابق مصوبه آبان ۱۴۰۲ شورای عالی بورس، قرار است این مجامع برگزار شود و تاکنون تقریباً نیمی از این شرکت‌ها مجامع خود را برگزار و به‌روز کرده‌اند.

«یکی از پیش‌شرط‌های اصلی بازگشایی نمادهای شرکت‌های سرمایه‌گذاری استانی و به تبع آن خرید و فروش مجدد سهام عدالت، برگزاری مجامع و مناسب بودن شرایط بازار سرمایه است و پس از آن با اجازه شورای عالی بورس، خرید و فروش دوباره سهام عدالت چه به صورت مستقیم و چه غیرمستقیم انجام خواهد شد.»

وی افزود که سازمان بورس فعلاً در کوتاه‌مدت برنامه‌ای برای از سرگیری خرید و فروش سهام عدالت ندارد، زیرا ابتدا باید مجامع شرکت‌ها به‌صورت کامل برگزار شود و در عین حال، شرایط کلی بازار سرمایه نیز باید مناسب باشد. آزادسازی مجدد سهام عدالت تنها زمانی انجام خواهد شد که شرایط بازار سهام اجازه دهد.

مدل‌های جدید و تکذیب آزادسازی مجدد

دستیار رئیس سازمان بورس در سهام عدالت اشاره کرد که جلسات کارشناسی مفصلی از سال گذشته در مورد مدل‌های بازگشایی و معامله مجدد سهام عدالت در حال برگزاری است. پس از نهایی شدن این مدل‌ها، طرح پیشنهادی برای تصمیم‌گیری و تصویب به شورای عالی بورس ارائه خواهد شد. در این مدل‌ها تلاش شده است تا هم حقوق سهامداران اولیه و ثانویه سهام عدالت لحاظ شود و هم از سرگیری خرید و فروش سهام عدالت تأثیر منفی بر کلیت بازار سرمایه نداشته باشد.

حاجی‌وند همچنین با اشاره به اینکه آزادسازی سهام عدالت یک بار در سال ۱۳۹۹ انجام شده است، طرح موضوع آزادسازی مجدد سهام عدالت در آینده نزدیک را تکذیب و منتفی دانست. وی تصریح کرد که تنها موضوع موجود، خرید و فروش یا از سرگیری دوباره معاملات سهام عدالت است که در کوتاه‌مدت و با توجه به شرایط فعلی بازار سهام موضوعیتی ندارد.