ابهامات در صنعت خودرو: رونق واقعی یا نمایشی تکراری؟

مانی حدادی، کارشناس برجسته بازار و صنعت خودرو، در برنامه «میز اقتصاد» شب گذشته (سه‌شنبه شب) با اشاره به اظهارات دبیر انجمن صنایع همگن نیرو محرکه و قطعه‌سازان کشور درباره بهبود وضعیت صنعت خودرو، دیدگاه‌های انتقادی خود را مطرح کرد. وی تأکید کرد که رونق مورد اشاره، با وجود تخصیص منابع و تسویه بدهی خودروسازان، لزوماً به حل ریشه‌ای مشکلات منجر نخواهد شد و ممکن است تنها به انتقال بدهی‌ها به بانک‌ها و سایر بخش‌ها بینجامد.

شفافیت آماری؛ حلقه مفقوده صنعت خودرو

حدادی با انتقاد شدید از عدم شفافیت در ارائه آمار و ارقام، بیان کرد که اعداد اعلامی در بدنه خودروسازی، از جمله ۶۰۰ هزار میلیارد تومان زیان یا تیراژ تولید، فاقد مبنای مستند و روشنی هستند. او افزود: «معمولاً این آمارها بدون پشتوانه شفاف ارائه می‌شوند، در حالی که طی سه سال گذشته، تیراژ تولید خودرو کاهشی بوده اما زیان انباشته روندی افزایشی داشته است.» این تناقض، سؤالات جدی درباره صحت و سقم اطلاعات منتشر شده ایجاد می‌کند.

اختلافات داخلی؛ بازی تکراری خودروساز و قطعه‌ساز

این کارشناس بازار خودرو به اختلافات دیرینه میان خودروسازان و قطعه‌سازان اشاره کرد و گفت: «این دعواها عملاً ارتباطی با مردم ندارد و نزدیک به یک دهه است که با هوشمندی خاصی ادامه پیدا می‌کند.» وی این وضعیت را به یک بازی تشبیه کرد که در آن، خودروساز توپ مشکلات را به زمین قطعه‌ساز می‌اندازد و قطعه‌ساز نیز با طرح آمارهای سنگین زیان، به مطالبه‌گری می‌پردازد. این چرخه معیوب، به جای حل مشکلات، تنها به سردرگمی بیشتر دامن می‌زند.

تزریق منابع؛ راه حلی موقت یا تکرار اشتباهات گذشته؟

حدادی با یادآوری تجربه اوایل دهه ۹۰، زمانی که واردات و قیمت‌گذاری خودرو آزاد بود و با وجود ادعاها، رونقی در این صنعت شکل نگرفت، هشدار داد: «اکنون هم هیچ تضمینی وجود ندارد که اگر ده‌ها هزار میلیارد تومان منابع به قطعه‌ساز تزریق شود، دوباره خودروساز و قطعه‌ساز به سمت فعالیت‌های غیرمولد و حاشیه‌ای خود نروند.» این اظهارات نشان می‌دهد که تزریق صرف منابع مالی، بدون اصلاح ساختارهای بنیادین، راهگشا نخواهد بود.

ساختار فعالیت خودروسازان؛ فراتر از تولید خودرو

این کارشناس صنعت خودرو به ساختار فعالیت خودروسازان بزرگ کشور اشاره کرد و توضیح داد: «دو خودروساز بزرگ کشور علاوه بر تولید خودرو، در سایر فعالیت‌های اقتصادی نیز حضور دارند و در کنار آن، تنها چند هزار دستگاه خودرو تولید می‌کنند.» وی افزود که قطعه‌سازان نیز از این وضعیت مطلع و ذی‌نفع هستند. بنابراین، آمارهای مربوط به بدهی و زیان‌های سنگین، بیشتر شبیه به یک نمایش تکراری است که هر از گاهی مطرح می‌شود و واقعیت‌های پنهان دیگری در پس آن وجود دارد.

تعاملات خاص و پیشرفت جهانی

حدادی با تأکید بر اینکه هیچ بنگاه اقتصادی و تولیدکننده‌ای نمی‌تواند با چنین زیان سنگینی حتی یک روز به حیات خود ادامه دهد، تصریح کرد: «تردیدی نیست که تعاملات خاصی بین خودروسازان و قطعه‌سازان بزرگ و حتی برخی قطعه‌سازان کوچک وجود دارد.» او این وضعیت را در تضاد با پیشرفت لحظه‌ای صنعت خودرو در دنیا دانست و اظهار داشت که در ایران، همچنان با ادبیات کلیشه‌ای قدیمی مواجه هستیم که مانع از توسعه و نوآوری می‌شود.

هشدار نهایی: بحران‌های جدید در راه است

در پایان، این کارشناس صنعت خودرو هشدار داد که نه ارقام مربوط به ضرر و زیان و نه وعده‌های رونق، هیچ‌کدام به واقعیت نزدیک نیستند. وی تأکید کرد: «تداوم این روند می‌تواند به مطالبه‌گری‌های غیرواقعی و بحران‌های جدید در صنعت خودرو منجر شود.» این هشدار، زنگ خطری برای مسئولان و دست‌اندرکاران این صنعت است تا با نگاهی واقع‌بینانه و اصلاحات ساختاری، از بروز بحران‌های عمیق‌تر جلوگیری کنند.