۴۳ درصد زنان تهرانی دچار کم‌تحرکی هستند؛ زنگ خطر برای سلامت جامعه

شیوع گسترده کم‌تحرکی در پایتخت

بر اساس یافته‌های این پژوهش، ۴۳ درصد از زنان تهرانی به میزان کافی ورزش یا تحرک بدنی ندارند. این آمار نگران‌کننده، نشان‌دهنده شیوع بالای سبک زندگی کم‌تحرک در میان این قشر از جامعه است. علاوه بر این، مطالعه نشان می‌دهد که بیش از ۶۳ درصد از زنان روزانه ۸ ساعت یا بیشتر را در وضعیت نشسته سپری می‌کنند؛ فعالیت‌هایی نظیر تماشای تلویزیون، استفاده از موبایل، انجام کارهای خانه یا مشاغل پشت‌میزی، بخش عمده‌ای از زمان بیداری آن‌ها را به خود اختصاص می‌دهد.

عوامل مؤثر بر سطح فعالیت بدنی

این تحقیق به بررسی عوامل اجتماعی و اقتصادی مؤثر بر سطح فعالیت بدنی نیز پرداخته است. نتایج نشان می‌دهد که:

• زنان با تحصیلات پایین‌تر و وضعیت اقتصادی ضعیف‌تر، سطح فعالیت بدنی کمتری دارند.
• زنان متأهل و خانه‌دار نسبت به زنان مجرد، تحرک کمتری از خود نشان می‌دهند.

همچنین، میانگین شاخص توده بدنی (BMI) در گروه‌های کم‌تحرک بالاتر بوده که ارتباط مستقیم و معناداری بین کم‌تحرکی و اضافه‌وزن را تأیید می‌کند.

پیامدهای جدی برای سلامت

الگوهای کم‌تحرکی و نشستن طولانی‌مدت، خطرات جدی برای سلامت به دنبال دارد. این رفتارها می‌توانند منجر به افزایش خطر ابتلا به بیماری‌های مزمن از جمله:

• بیماری‌های قلبی–عروقی
• دیابت نوع ۲
• برخی سرطان‌ها

و حتی افزایش مرگ زودرس شوند. این یافته‌ها بر ضرورت توجه فوری به این معضل و اتخاذ راهکارهای پیشگیرانه تأکید می‌کنند.

راهکارهای پیشنهادی برای ارتقای سلامت زنان

پژوهشگران برای ارتقای سلامت زنان و مقابله با کم‌تحرکی، راهکارهای عملی و قابل اجرایی را پیشنهاد کرده‌اند:

فعالیت‌های بدنی سبک روزانه:

• استفاده از پله به جای آسانسور
• پیاده‌روی‌های کوتاه
• بازی فعال با فرزندان

کاهش زمان نشستن طولانی:

• ایجاد وقفه‌های کوتاه (هر نیم ساعت نشستن = ۵ دقیقه حرکت یا ایستادن)

افزایش فعالیت‌های هوازی:

• متوسط: پیاده‌روی سریع، دوچرخه‌سواری سبک یا ایروبیک (حداقل ۱۵۰ دقیقه در هفته)
• شدید: دویدن، شنا، تمرینات هوازی پرشدت (حداقل ۷۵ دقیقه در هفته)

تمرینات قدرتی و مقاومتی:

• برای گروه‌های اصلی عضلات (حداقل ۲ روز در هفته)

جزئیات روش‌شناسی پژوهش

این مطالعه با هدف بررسی سطح فعالیت بدنی و زمان نشستن روزانه در زنان بزرگسال شهر تهران انجام شد. در این پژوهش، ۳۱۲ زن بزرگسال تهرانی با میانگین سنی ۳۵.۳۵ ± ۹.۱۵ سال و شاخص توده بدنی ۲۵.۱۲ ± ۴.۱۴ کیلوگرم بر مجذور قد، از اقشار مختلف جامعه در سال‌های ۲۰۱۸ تا ۲۰۱۹ مورد مطالعه قرار گرفتند.

سطح فعالیت بدنی و زمان نشستن روزانه با استفاده از پرسش‌نامه بین‌المللی فعالیت بدنی اندازه‌گیری شد. داده‌ها با استفاده از آزمون‌های آماری مختلف از جمله آزمون t مستقل، آزمون مجذور کای و تحلیل واریانس یک‌طرفه، و همچنین ضرایب همبستگی پیرسون و اسپیرمن، در نرم‌افزار SPSS نسخه ۲۶ و در سطح معناداری p≤۰.۰۵ تجزیه و تحلیل شدند.

نتایج تفصیلی سطح فعالیت بدنی و زمان نشستن:

نتایج به وضوح شیوع بالای کم‌تحرکی و رفتارهای کم‌تحرک را در زنان بزرگسال تهران نشان می‌دهد. این وضعیت، لزوم آموزش و ترویج سبک زندگی سالم و فعال را در میان زنان جامعه، به منظور پیشگیری از عوارض کم‌تحرکی و ارتقای سلامت مادران و نسل آینده، بیش از پیش ضروری می‌سازد.