خبر کامل
چالش‌های تغذیه سالم در مدارس: تنها ۲۵ درصد مدارس دستورالعمل‌ها را رعایت می‌کنند
تغذیه سالم در مدارس؛ ضرورتی برای سلامت و آینده کودکان
دکتر احمد اسماعیل‌زاده، مدیر دفتر بهبود تغذیه جامعه وزارت بهداشت، در گفت‌وگویی با ایسنا، بر اهمیت حیاتی تغذیه سالم در سنین مدرسه تاکید کرد. وی اظهار داشت که تغذیه مناسب نه تنها به سلامت جامعه و پیشگیری از بیماری‌های مزمن در بزرگسالی کمک می‌کند، بلکه نقش بسزایی در یادگیری، رشد و تکامل کودکان ایفا می‌کند.
وضعیت نگران‌کننده چاقی و لاغری در دانش‌آموزان
آمارها نشان‌دهنده شیوع نگران‌کننده اضافه‌وزن و چاقی در میان دانش‌آموزان است. این وضعیت عمدتاً ناشی از دریافت‌های غذایی نامناسب و کم‌تحرکی است که در این گروه سنی شایع شده است. علاوه بر چاقی، شیوع لاغری نیز در برخی دانش‌آموزان مشاهده می‌شود که بر اهمیت تغذیه و نقش آن در سلامت کودکان صحه می‌گذارد.
برنامه‌های آموزش تغذیه در مدارس
وزارت بهداشت برنامه‌های متعددی را برای بهبود وضعیت تغذیه دانش‌آموزان در دست اجرا دارد. یکی از اقدامات اساسی، آموزش تغذیه در سنین مدرسه است. مباحث مربوط به تغذیه با همکاری وزارت آموزش و پرورش در کتب درسی دانش‌آموزان گنجانده شده تا فرهنگ‌سازی لازم صورت گیرد.
کارشناسان تغذیه در مراکز بهداشتی موظفند حداقل یک جلسه آموزشی هفتگی در مدارس برای دانش‌آموزان، والدین، معلمان یا مربیان برگزار کنند.
با این حال، کمبود کارشناس تغذیه در مراکز بهداشتی و درمانی، اجرای کامل این آموزش‌ها را در برخی مناطق با چالش مواجه کرده است. برای رفع این مشکل، استفاده از ظرفیت بخش خصوصی با تعرفه مناسب در دستور کار قرار گرفته تا خدمات فرهنگ‌سازی تغذیه گسترش یابد.
دستورالعمل پایگاه تغذیه سالم و محدودسازی غذاهای ناسالم
محدودسازی غذاهای ناسالم یکی دیگر از برنامه‌های دفتر بهبود تغذیه جامعه وزارت بهداشت است. دکتر اسماعیل‌زاده تاکید کرد که صرف آموزش و سواد تغذیه نمی‌تواند تضمین‌کننده تغذیه سالم باشد و باید محدودسازی مواد غذایی ناسالم در محیط مدارس جدی گرفته شود. والدین نیز باید در خانه به این موضوع توجه کرده و مواد غذایی ناسالم را کمتر در اختیار فرزندان خود قرار دهند.
بوفه‌های مدارس که به عنوان پایگاه تغذیه شناخته می‌شوند، انواع مواد غذایی مفید و غیرمفید را عرضه می‌کنند. دفتر بهبود تغذیه با همکاری وزارت آموزش و پرورش، دستورالعمل پایگاه تغذیه سالم را تدوین کرده و لیست مواد غذایی مجاز و غیرمجاز را از طریق آن اعلام می‌کند. همچنین، از معاونت‌های بهداشت دانشگاه‌های علوم پزشکی خواسته شده تا با همکاری ادارات آموزش و پرورش، بنرهایی برای معرفی لیست غذاهای غیرمجاز تهیه کنند تا دانش‌آموزان از عرضه این مواد در بوفه‌ها مطلع شوند.
چالش‌ها در اجرای دستورالعمل و نظارت
رغبت کودکان به غذاهای ناسالم و چگونگی برخورد با متخلفان
یکی از چالش‌های اصلی، رغبت بیشتر کودکان به مصرف مواد غذایی ناسالم و تمایل کمتر آنها به غذاهای سالم است. نظارت بر اجرای دستورالعمل پایگاه‌های تغذیه مدارس بر عهده کارشناسان بهداشت محیط مراکز جامع خدمات سلامت است. این کارشناسان در صورت مشاهده غذاهای غیرمجاز در بوفه‌ها، ابتدا تذکر کتبی صادر کرده و در مراحل بعدی به پلمب و معرفی به مراجع قضایی اقدام می‌کنند.
مشکلات اجرایی دستورالعمل پایگاه تغذیه سالم
با وجود روال قانونی برای برخورد با متخلفان، اجرای این دستورالعمل با مشکلاتی مواجه است:
- کمبود اعتبار مدارس: برخی مدیران بوفه‌ها را منبع درآمد مدرسه می‌دانند.
- عدم همکاری مدیران: مدیران به دلیل نگاه درآمدی به بوفه‌ها، همکاری لازم را ندارند.
- سودجویی مستاجران بوفه: مستاجران بوفه به دنبال سود مالی بیشتر هستند و تمایل به عرضه مواد غذایی پرفروش‌تر (اغلب ناسالم) دارند.
- اعتراضات اجتماعی: پلمب بوفه‌ها توسط ماموران وزارت بهداشت با اعتراض دانش‌آموزان و والدین مواجه شده و می‌تواند تنش اجتماعی ایجاد کند.
وضعیت رعایت دستورالعمل در سال ۱۴۰۳
بررسی‌های انجام شده در سال ۱۴۰۳ نشان می‌دهد که تنها ۲۵ درصد مدارس کشور نسبت به رعایت دستورالعمل پایگاه تغذیه سالم متعهد هستند. این بدان معناست که سه‌چهارم مدارس کشور، برنامه‌های بوفه‌های سالم را به درستی رعایت نمی‌کنند و وزارت بهداشت نیز ابزار کافی برای مجاب کردن آنها در اختیار ندارد. دکتر اسماعیل‌زاده اذعان داشت که گاهی مسئولان مدارس نیز دلایل موجهی برای عدم رعایت کامل دارند و نمی‌توان موجب تنش در محیط آموزشی شد.
درباره هوش‌مصنوعی دست‌اول:
تمامی اخبار دست‌اول توسط دستیار هوش مصنوعی «هوشنگ» پردازش، صحت‌سنجی، خلاصه و بازنویسی شده است. هوشنگ هر روز با داده‌های جدید آموزش داده می‌شود و با نظارت دقیق انسانی و سردبیری دست‌اول در حال بهتر شدن است.
شما می‌توانید از چت‌بات و سایر ابزارهای هوشنگ به صورت رایگان استفاده کنید.
