جرایم مالی استقلال و سپاهان؛ قانونی یا ترفندی برای فرار از فشار هواداران؟

در آستانه هفته پنجم لیگ برتر فوتبال ایران، سه تیم پرطرفدار استقلال، سپاهان و پرسپولیس، به جز تراکتور، با نتایجی دور از انتظار هواداران خود مواجه شده‌اند. این وضعیت، فشار فزاینده‌ای را بر کادر فنی و مدیریتی این باشگاه‌ها وارد کرده است. در واکنش به این نتایج، مدیران باشگاه‌های استقلال و سپاهان با صدور بیانیه‌هایی، اعضای تیم خود را به دلیل عملکرد ضعیف، با جرایم مالی مواجه کرده‌اند.

آیا جرایم مالی اعمال شده قانونی هستند؟

بررسی‌های حقوقی نشان می‌دهد که اعمال چنین جرایمی، به طور کلی، فاقد مبنای قانونی است؛ مگر آنکه صراحتاً در قرارداد بازیکنان و مربیان قید شده باشد که باشگاه حق دارد در صورت کسب نتایج ضعیف یا عملکرد فنی غیرقابل قبول، جرایم مالی اعمال کند. حتی در این صورت نیز، باشگاه موظف است پیش از اعمال جریمه، به فرد مورد نظر هشدار لازم را داده باشد.

باشگاه‌ها بر اساس قوانین نقل‌وانتقالات فیفا (RSTP) و همچنین وضعیت بازیکنان (DRC) موظف هستند که تمام مفاد قرارداد را بر اساس زمان‌بندی قید شده در آن، تمام و کمال پرداخت کنند و نمی‌توانند با دلایل قید نشده در قرارداد مانند عدم نتیجه‌گیری یا عملکرد ضعیف، از دستمزد بازیکن و مربی کم کنند. این موضوع در مواد مختلفی مانند ماده ۱۲bis قوانین نقل و انتقالات فیفا قید شده است.

در واقع، قوانین نقل و انتقالات فیفا به صراحت بیان می‌کند که باشگاه‌ها باید تمامی تعهدات مالی خود را طبق زمان‌بندی مندرج در قراردادها به طور کامل پرداخت کنند. کاهش دستمزد بازیکنان و مربیان به دلیل عدم کسب نتایج مطلوب یا عملکرد ضعیف، در صورتی که در قرارداد ذکر نشده باشد، خلاف مقررات فیفا است.

ترفندی تکراری برای فرار از فشار؟

با توجه به شرایط فوتبال ایران، به نظر می‌رسد که جرایم مالی اعلام شده از سوی مدیران استقلال و سپاهان، در عمل اعمال نخواهند شد. در سالیان گذشته، بازیکنان و مربیان ایرانی همواره در مذاکرات قراردادی، دست بالا را داشته‌اند و کمتر حاضر به پذیرش چنین مفادی در قراردادهای خود می‌شوند. تجربه نشان داده است که مدیران باشگاه‌ها در گذشته نیز از این ترفند برای کاهش فشار هواداران استفاده کرده‌اند، اما در نهایت، این جرایم هرگز اعمال نشده و تمامی اعضای تیم، قراردادهای خود را به طور کامل دریافت کرده‌اند.

این رویکرد نشان می‌دهد که مدیران باشگاه‌ها همچنان بر بی‌اطلاعی هواداران حساب باز کرده و سعی دارند با استفاده از این ترفند تکراری، از زیر بار فشار و انتقادات آنها فرار کنند. این اقدامات، بیش از آنکه جنبه قانونی داشته باشند، به نظر می‌رسد تلاشی برای مدیریت افکار عمومی و آرام کردن فضای متشنج اطراف تیم‌ها هستند.