غربالگری تن‌سنجی دانش‌آموزان در ۴ پایه تحصیلی؛ شناسایی چاقی، لاغری و کوتاه‌قدی

فرآیند شناسایی و ارجاع دانش‌آموزان

فرآیند شناسایی و انجام مداخلات تغذیه‌ای با نقش‌آفرینی مربیان مدارس آغاز می‌شود. مربیان پس از شناسایی دانش‌آموزان مبتلا به مشکلات مذکور، آن‌ها را به کارشناس تغذیه مستقر در مدرسه معرفی می‌کنند.

در مدارسی که فاقد کارشناس تغذیه هستند، دانش‌آموزان شناسایی‌شده به مراقبان سلامت یا کارشناسان تغذیه مستقر در مراکز بهداشتی ارجاع داده می‌شوند. دانش‌آموزانی که در غربالگری مشکلاتی داشته باشند، تحت نظر قرار گرفته و مداخلات لازم برای آن‌ها صورت می‌گیرد.

کارشناسان تغذیه نسبت به ارائه مشاوره تغذیه، آموزش تغذیه و ارائه مکمل‌های لازم اقدام می‌کنند و همچنین این احتمال وجود دارد که یک دانش‌آموز را مشمول برنامه «طرح امنیت غذایی» کنند.

اثربخشی مداخلات تغذیه‌ای و آمار کوتاه‌قدی

بررسی‌ها نشان می‌دهد که اقدامات مداخله‌ای تغذیه‌ای پیشین، نظیر طرح مکمل‌یاری مدارس، برنامه شیر مدارس و طرح امنیت غذایی (که برای کودکان زیر ۵ سال اجرا می‌شود)، خوشبختانه اثربخشی مطلوبی داشته‌اند. آخرین آمارها حاکی از آن است که:

• میزان شیوع کوتاه‌قدی در کشور حدود ۵ درصد است.
• برنامه شیر مدارس در بازه‌های زمانی اجرا شده، توانسته است بر موضوع کوتاه‌قدی اثرگذار باشد.

هدف از اجرای قوی‌تر برنامه غربالگری، جلوگیری از بروز مشکلات لاغری، اضافه‌وزن، چاقی و کوتاه‌قدی در جامعه است.

اجرای برنامه شیر مدارس و ارزیابی‌ها

برنامه شیر مدارس در سال تحصیلی جاری نیز اجرا خواهد شد. برنامه‌های مداخله‌ای تغذیه تنها به شیر مدارس محدود نمی‌شود و شامل ارائه آموزش‌های تغذیه‌ای و برنامه مکمل‌یاری نیز هست.

به دلیل اجرای برنامه شیر مدارس در سال تحصیلی جاری، از معاونت‌های بهداشتی دانشگاه‌های علوم‌پزشکی کشور درخواست شده است که:

1. در روزهای نخست سال تحصیلی، ارزیابی قد و وزن دانش‌آموزان را انجام دهند.
2. در پایان سال تحصیلی، ارزیابی مجددی از وزن و قد دانش‌آموزان داشته باشند.

هدف از این ارزیابی‌های دقیق، به دست آوردن میزان اثربخشی اجرای برنامه‌های آموزش تغذیه، مکمل‌یاری و شیر مدارس بر اساس سن دانش‌آموزان است.