«زرد کیجا»؛ قارچ جنگلی پرطرفدار مازندران و هشدارهای جدی درباره مسمومیت

⚠️ هشدار: خطر مسمومیت با قارچ‌های سمی مشابه

با وجود افزایش گرایش به مصرف «زرد کیجا»، متأسفانه در سال‌های اخیر مواردی از مسمومیت‌های منجر به فوت نیز گزارش شده است. این مسمومیت‌ها ناشی از عدم شناخت کافی و اشتباه گرفتن «زرد کیجا» با گونه‌های سمی مشابه است. کارشناسان بر این باورند که آگاهی از محل رویش، شرایط اقلیمی و حتی شیوه صحیح پخت این قارچ برای حفظ سلامت و ارزش غذایی آن بسیار حیاتی است.

لزوم شناخت دقیق قارچ‌های وحشی

فورزان نواب، کارشناس واحد بهبود تغذیه شبکه بهداشت و درمان شهرستان میاندورود، با تأکید بر اینکه هر ساله مواردی از مسمومیت با قارچ‌های جنگلی به دلیل ناآگاهی رخ می‌دهد، اظهار داشت:

• برخی قارچ‌های سمی از نظر ظاهری شباهت زیادی به گونه‌های خوراکی دارند.
• آگاهی از ویژگی‌های ظاهری و تفاوت قارچ‌ها، کلید پیشگیری از مسمومیت است.
• توصیه می‌شود افراد بدون شناخت دقیق و کامل، از چیدن قارچ‌های وحشی و جنگلی خودداری کنند.

پرهیز از چیدن قارچ در مناطق آلوده

یکی از اصول مهم در چیدن قارچ‌های طبیعی، پرهیز از برداشت قارچ‌هایی است که در نزدیکی مکان‌های صنعتی و بزرگراه‌ها رشد کرده‌اند. این قارچ‌ها ممکن است به دلیل آلودگی با فلزات سنگین و سایر آلاینده‌ها، مسمومیت‌زا باشند.

🔬 ارزش غذایی و خواص دارویی «زرد کیجا»

قارچ «زرد کیجا» که نام علمی آن «چنترل اشانترل» است، یکی از ارزشمندترین خوراکی‌های وحشی در جهان محسوب می‌شود. این قارچ معمولاً پس از باران‌های چند روزه و به دنبال آن گرما و رطوبت در جنگل‌های شمال کشور رشد می‌کند.

ترکیبات تغذیه‌ای کلیدی

«زرد کیجا» به عنوان یک منبع غذایی مناسب با فیبر و پروتئین بالا شناخته می‌شود، در حالی که میزان چربی و کالری آن پایین است. ترکیبات تغذیه‌ای این قارچ به شرح زیر است:

عملکرد دارویی و زیستی

مقادیر فراوان ترکیبات زیستی فعال مانند ترکیبات فنولی، ایندولی و کاروتینوئیدها، «زرد کیجا» را در طبقه غذاهای عملکردی قرار می‌دهد. این قارچ دارای عملکردهای گوناگونی است:

• آنتی‌اکسیدانی: مبارزه با رادیکال‌های آزاد.
• ضد التهابی: کاهش التهابات بدن.
• ضد میکروبی: مقابله با عوامل بیماری‌زا.
• پروبیوتیک: تنظیم فلور روده.
• تنظیم ایمنی: تقویت سیستم دفاعی بدن.

مطالعات نشان داده است که عصاره‌های مختلف این قارچ (دم‌نوش، جوشانده و عصاره هیدروالکلی) فعالیت ضد التهابی قابل توجهی دارند و جوشانده آن بهترین فعالیت آنتی‌اکسیدانی را نشان داده است. این نتایج حاکی از آن است که «زرد کیجا» می‌تواند به عنوان یک داروی طبیعی در صنایع داروسازی مورد استفاده قرار گیرد.

🍽️ روش‌های صحیح آماده‌سازی و پخت «زرد کیجا»

کارشناس تغذیه با اشاره به عطر، استحکام و بافت مناسب این قارچ برای آشپزی، توصیه کرد که برای کاهش احتمال بروز مشکلات گوارشی و بهبود هضم، «زرد کیجا» به شکل پخته مصرف شود. این قارچ در تهیه غذاهای متنوعی مانند انواع ماکارونی، پاستا، برنج‌های مخلوط، سوپ، آش و خوراک‌های مختلف همراه با سبزیجات کاربرد دارد.

توصیه‌های کلیدی برای حفظ مواد مغذی

پخت طولانی و جوشاندن، به ویژه با حرارت زیاد، به کیفیت طعم و بافت قارچ آسیب می‌زند و موجب کاهش سطح مواد مغذی می‌شود. بنابراین، پخت با حرارت متوسط برای حفظ ویتامین‌ها و آنتی‌اکسیدان‌ها مؤثرتر است. روش‌های استاندارد پخت «زرد کیجا» عبارتند از:

• تفت دادن با روغن کم
• بخارپز کردن
• آب‌پز کردن کوتاه‌مدت
• کبابی یا گریل کردن

همچنین، ترکیب قارچ «زرد کیجا» با سبزیجات رنگی و اندکی روغن سالم مانند روغن زیتون یا کنجد، باعث افزایش ارزش غذایی و جذب بهتر مواد مغذی موجود در آن می‌شود.

📢 برگزاری چهارمین جشنواره «زرد کیجا» در میاندورود

به منظور افزایش آگاهی عمومی درباره ارزش غذایی، ویژگی‌های ظاهری، مناطق رویش و شیوه‌های پخت صحیح این قارچ مغذی، چهارمین جشنواره «زرد کیجا» در شهرستان میاندورود برگزار می‌شود.

• زمان برگزاری: ۲۰ تا ۲۵ مهرماه
• مکان: پارک جنگلی هفت‌چشمه، روستای اوسا، شهرستان میاندورود
• هدف: ارائه اطلاعات دقیق‌تر درباره قارچ «زرد کیجا» و روش‌های شناسایی آن به مردم.

علاقه‌مندان می‌توانند در این بازه زمانی از ساعت ۱۰ صبح تا ۲۲ شب در این جشنواره حضور یافته و از غرفه‌های آن بازدید کنند.