خطوط قرمز بانک مرکزی برای فین‌تک و رمزدارایی‌ها؛ مطالبه بخش خصوصی برای ریسک‌پذیری

خطوط قرمز بانک مرکزی برای توسعه نوآوری

در نشست اخیر، بر اهمیت توسعه فعالیت‌های نوآورانه در چارچوب قوانین تأکید شد. رئیس بانک مرکزی سه خط‌قرمز اصلی این نهاد را ترسیم کرد و خواستار ارائه اطلاعات کامل فعالان فین‌تک به بانک مرکزی برای نظارت مؤثرتر شد. این خطوط قرمز عبارتند از:

• مبارزه با پول‌شویی: جلوگیری از هرگونه فعالیت مالی غیرقانونی.
• جلوگیری از خروج سرمایه: اتخاذ تدابیر لازم برای حفظ سرمایه‌های ملی.
• الزام به خرید واقعی طلا: پیش از فروش در پلتفرم‌های طلا، خرید واقعی باید صورت گیرد تا از خالی‌فروشی جلوگیری شود.

مطالبه بخش خصوصی: ریسک‌پذیری در تنظیم‌گری

در غیاب خبرنگاران، روایت رسمی بانک مرکزی تنها منبع موجود از این نشست بود. با این حال، گفت‌وگو با مدیران فین‌تک و نمایندگان صنفی نشان داد که بخش خصوصی ضمن استقبال از اصل گفت‌وگو، بر لزوم «ریسک‌پذیری بیشتر در تنظیم‌گری» و پایان دادن به نظارت‌های محدودکننده تأکید دارد.

دیدگاه هم‌بنیان‌گذار والکس

بردیا احمدنیا، هم‌بنیان‌گذار والکس، برگزاری این جلسه را مثبت ارزیابی کرد و آن را اولین گردهمایی اقتصاد دیجیتال، به‌ویژه فین‌تک و رمزدارایی‌ها، با رئیس بانک مرکزی دانست. با این حال، او معتقد است که مسیر عقب‌گردی در تصمیمات بانک مرکزی وجود ندارد و آیین‌نامه‌های مصوب، که بر مبنای فکری خاصی پافشاری می‌کنند، منجر به توسعه فعالیت‌های اقتصاد دیجیتال نخواهد شد.

«مثلاً بازار بیست و چهار در هفت یکی از الزامات اقتصاد دیجیتال است. اینکه با تنظیم‌گری سفت و سخت، فضای فعالیت در حوزه رمزدارایی‌ها را محدود کنند، این به معنای عدم رشد فضای اقتصاد دیجیتال است. رئیس بانک مرکزی همچنان روی این موارد پافشاری دارد.»

احمدنیا تأکید کرد که تنظیم‌گر حوزه نوآوری باید ریسک‌پذیر باشد، اما متأسفانه بانک مرکزی به‌عنوان رگولاتور اصلاً نمی‌خواهد ریسکی را بپذیرد و انتظار دارد ریسک را پلتفرم‌ها و مردم بپذیرند و خود تنها ناظر باشد. این رویکرد موجب محدود شدن فضا و فعالیت تنها چند پلتفرم خواهد شد.

امید به تغییر رویکرد و تشکیل کارگروه‌های تخصصی

عباس آشتیانی، رئیس کمیسیون بلاک‌چین سازمان نصر کشور، این نشست را «اولین گام جدی بانک مرکزی برای انتقال دغدغه‌های بخش خصوصی» توصیف کرد. او تأکید دارد که دیدگاه بانک مرکزی نسبت به حوزه اقتصاد دیجیتال در حال تغییر است و با توجه به تغییرات جهانی، بانک مرکزی نیاز به بازنگری دارد.

آشتیانی بازنگری در نحوه تعامل بانک مرکزی با کسب‌وکارها را ضروری دانست و گفت: «تعاملات فعلی سازنده نیستند.» او پیشنهاد داد که بانک مرکزی باید کارگروه‌های تخصصی تشکیل دهد، مانند شورای راهبردی توسعه فناوری‌های نوین مالی که اخیراً حکم آن صادر شده است. وی ابراز امیدواری کرد که این کارگروه‌ها، به‌ویژه برای حوزه‌هایی مانند بلاک‌چین، با حضور نمایندگان بخش خصوصی تشکیل شوند. او در پایان تأکید کرد که باید منتظر اقدامات عملی در این زمینه بود.

شفافیت پلتفرم‌ها، کلیدی برای اعتماد

مصطفی اکرمی، مدیرعامل پلتفرم خرید و فروش آنلاین طلای میلی، نیز ضمن استقبال از نشست، اظهار داشت که برگزاری چنین جلسه‌ای نشان‌دهنده امیدواری برای رسیدن به فهم مشترک و مسیر همکاری است. او نگرانی‌های سیاست‌گذار در خصوص سلامت بازار و شفافیت مالی را درک می‌کند، اما انتظار دارد که نگاه به سمت کسب‌وکارها نیز تعاملی و مثبت باشد.

«تقریباً تمام مواردی که به‌عنوان محورهای مورد تأکید آقای فرزین مطرح شد از جمله شفاف بودن تراکنش‌ها، منع خالی‌فروشی و الزام به خرید واقعی پیش از فروش در پلتفرم میلی از ابتدا اجرا شده است. ما خرید و فروش واقعی انجام می‌دهیم، تمام تراکنش‌ها از مسیر شبکه بانکی کشور می‌گذرد و هیچ‌گونه سپرده‌پذیری یا فعالیت شبه‌بانکی در کار نیست.»

اکرمی معتقد است که ساختار پلتفرم‌ها شفاف‌تر از بازار سنتی عمل می‌کند. او به آمار فعالیت پلتفرم خود اشاره کرد:

• بیش از ۱۴ تن طلا معامله شده است.
• بیش از ۲۵۰ کیلوگرم طلای فیزیکی تحویل کاربران شده است.
• هیچ شکایتی درباره کیفیت یا اصالت کالا ثبت نشده است.

او همچنین به موضوع زمان‌بندی معاملات اشاره کرد و گفت: «در همه کشورهای دنیا بازار طلا پیوسته و بدون توقف فعال است و تقاضا در ساعات غیرکاری هم وجود دارد. پلتفرم‌ها دقیقاً برای پاسخ به همین نیاز ایجاد شده‌اند تا معاملات در بستری شفاف و رسمی انجام شود، نه در فضای غیررسمی یا غیرقانونی.»

مدیرعامل میلی با اشاره به اینکه بیش از ۶۵ درصد معاملات کاربران در ساعات غیراداری انجام می‌شود، تأکید کرد که هدف مشترک بانک مرکزی و کسب‌وکارها، حفظ شفافیت، اعتماد عمومی و ثبات بازار است و همکاری این دو بخش می‌تواند الگوی موفقی از اقتصاد دیجیتال ایران ارائه دهد.